Η κρίση στην Ευρώπη είναι κυρίως πολιτική

By Philip Stephens

Δημοσιεύθηκε: 16:08 - 23/09/11



Επαναλαμβάνεται συχνά από Ευρωπαίους ηγέτες ότι θα πρέπει να σώσουν το ευρώ γιατί πρέπει να σώσουν την Ευρωπαϊκή Ένωση. Το επιχείρημα είναι λογικό. Εάν καταρρεύσει το μέγιστο επίτευγμα της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, τότε ίσως απειληθεί και η ίδια.

Η εκτίμηση αυτή όμως, δεν αναφέρει μία βασική παράμετρο. Ο βασικός λόγος για τα προβλήματα που αντιμετωπίζει τώρα η ευρωζώνη, είναι πως οι κυβερνήσεις της Γηραιάς Ηπείρου δεν έπεισαν τα εκλογικά τους σώματα ότι ακόμη και η ίδια η Ευρωπαϊκή Ένωση αξίζει να διασωθεί.

Έχω σταματήσει να απαριθμώ τα περισπούδαστα σχόλια για το μέλλον της νομισματικής ένωσης – ή της κατάρρευσης της. Ορισμένοι υποστηρίζουν ότι η κρίση θα λυθεί με ένα απότομο χτύπημα στην αγορά ομολόγων. Ο Tim Geithner, ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ πρότεινε ένα κόλπο που θα επέτρεπε στις κυβερνήσεις να αντισταθμίσουν την χρηματοοικονομική τους ισχύ.

Άλλοι επιμένουν ότι οι βασικοί κανόνες της οικονομίας απαιτούν την εγκατάλειψη της Ελλάδας. Ο όρος που χρησιμοποιείται είναι αυτός της ελεγχόμενης χρεοκοπίας. Δεν είμαι σίγουρος ότι οι Γάλλοι και οι Γερμανοί τραπεζίτες είναι πολύ θετικοί με αυτό το ενδεχόμενο. Φίλοι μου στις Βρυξέλλες εκτιμούν (ή μάλλον ελπίζουν) ότι θα γίνει το βήμα προς την πολιτική ενοποίηση. Οι Κασσάνδρες υποστηρίζουν ότι όλα αυτά είναι μάταια γιατί το ευρώ ήταν καταδικασμένη εξ αρχής.



Οι σχολιαστές που με προβληματίζουν περισσότερο είναι εκείνοι που δηλώνουν από τη μία πλευρά ότι η ευρωζώνη δεν μπορεί να επιβιώσει, για να συμπληρώσουν αμέσως μετά ότι η διάσπασή της είναι ανεπίτρεπτη γιατί το κόστος θα είναι πολύ μεγάλο. Ας εξάγει ο καθένας τα δικά του συμπεράσματα.


Από την πλευρά μου, θαυμάζω όσους προσφέρουν τολμηρές προβλέψεις και συνταγές. Το βασικό μάθημα που πήραμε από την τελευταία δεκαετία είναι να είμαστε επιφυλακτικοί . Μόλις χθες όλοι συμφωνούσαν ότι το μέλλον θα γραφτεί από την ένωση της αμερικανικής ηγεμονίας και της ακάθεκτης πορείας του φιλελεύθερου καπιταλισμού.

Από τις πρόσφατες συζητήσεις που είχα με Ευρωπαίους υπουργούς και αξιωματούχους, καταλήγω ότι οι ειδικοί και οι αξιωματούχοι γνωρίζουν τόσα για το πού οδεύουμε, όσο και ο τυχαίος επιβάτης του μετρό στο Βερολίνο ή ακόμη και την Αθήνα.

Σε ένα εκτενές άρθρο στους FT την προηγούμενη εβδομάδα, ο Larry Summers, παρατήρησε ότι με την πολιτική του κάνω μόνο τα απολύτως απαραίτητα για να μην καταστραφεί το σύστημα, οι Ευρωπαίοι ηγέτες ίσως τελικά να ανοίγουν τον λάκκο του ευρωπαϊκού οικοδομήματος. Δύσκολα μπορεί να διαφωνήσει κανείς με αυτό. Από κει και πέρα όμως, θα μπορούσαμε κάλλιστα να παίξομε κορώνα ή γράμματα για να μαντέψουμε τι θα γίνει.

Εκτίμησή μου είναι πως ούτε η Γερμανίδα καγκελάριος Angela Merkel δεν γνωρίζει εάν η ιστορία θα την καταγράψει ως σωτήρα ή δήμιο του ευρώ. Σε κάθε περίπτωση, οι οικονομικές προοπτικές δεν είναι θετικές.


Πρόκειται ουσιαστικά για πολιτική κρίση. Οι υπολογισμοί για τα ελλείμματα, η βιωσιμότητα των χρεών και οι χρεοκοπίες είναι αρκετά ενδιαφέρουσες. Το βασικό θέμα όμως, είναι πολιτικό: η σύγκρουση για το εάν οι κυβερνήσεις της ευρωζώνης αντιμετωπίζουν την κρίση από κοινού ή εάν θα υποκύψουν στο δέλεαρ και θελήσουν να κινηθούν μόνες τους.

Εάν το πρόβλημα της Ευρώπης ήταν απλώς το νομισματικό της σύστημα, τότε δεν θα είχε τόσο μεγάλες διαστάσεις. Όσο μεγάλα κι αν είναι τα νούμερα, τα χρέη των χωρών της περιφέρειας είναι μικρά συγκριτικά με την οικονομία της ευρωζώνης. Το εμπόδιο για την επίλυση της κρίσης δεν είναι η έλλειψη τεχνοκρατικών ή οικονομικών μέσων, αλλά η αναζωπύρωση του εθνικισμού στην Γηραιά Ήπειρο.



Για αυτό, ο λαϊκισμός είναι σαγηνευτικός. Εάν οι Γερμανοί επιστρέψουν στο μάρκο θα μπορέσουν να επιστρέψουν και στην γερμανική τους ταυτότητα, να αποταμιεύουν και να επενδύουν τους καρπούς της σκληρής τους δουλειάς. Οι Έλληνες θα απελευθερωθούν από τα δεσμά τις δρακόντειας λιτότητας και θα πάνε και πάλι στις παραλίες τους αρνούμενοι τα χρέη τους.


Βεβαίως δεν θα γίνει έτσι. Η Γερμανία δεν θα ευδοκιμήσει στο πλαίσιο μίας χρεοκοπημένης Ευρώπης. Αφενός γιατί οι τράπεζές της είναι φορτωμένες με επικίνδυνο κρατικό χρέος. Αφετέρου γιατί η χρεοκοπία είναι μία αυστηρά προσωρινή διέξοδος. Οι χώρες που βαρύνονται από χρέη δεν μπορούν εσαεί να αποφεύγουν τις δύσκολες αποφάσεις. Από την άλλη πλευρά όμως, αυτή είναι η ρηχή γοητεία του εθνικισμού: ξεχνά την εκνευριστική πραγματικότητα της αλληλεξάρτησης και προσποιείται ότι όλα θα είναι καλά εάν οι απομακρυνθούν οι ξένοι.



Πολύ πριν ξεκινήσει αυτή η κρίση, αρκετοί άρχισαν να ξεχνούν αυτό που οι παλαιότεροι Ευρωπαίοι αποκαλούσαν αλληλεγγύη. Η γαλλο-γερμανική προσέγγιση θεωρείται δεδομένη. Η κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης απομάκρυνε τον υπαρξιακό κίνδυνο. Η ειρήνη και η ευημερία θεωρούνται πλέον ως η φυσική τάξη πραγμάτων. Όταν οι πολιτικοί ηγέτες υποστηρίζουν ότι δεσμεύονται από τα εκλογικά τους σώματα, αυτό που εννοούν είναι πως δεν έχουν πείσει τους ψηφοφόρους τους ότι η Ευρώπη είναι προς το εθνικό συμφέρον της χώρας τους.


Δεν είναι τόσο δύσκολο. Εάν η δύση αντιμετωπίσει την αναπόφευκτη επιβράδυνση, τότε η Ευρώπη μπορεί να βρεθεί σε ελεύθερη πτώση. Οι συζητήσεις στο Πεκίνο, την Ινδία και την Άγκυρα περιστρέφονται γύρω από την ασυνεννοησία στην Ευρώπη. Συνεργαζόμενες, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις μπορούν να διεκδικήσουν έναν ρόλο, και μάλιστα έναν σημαντικό ρόλο, στην διαμόρφωση των κανόνων του διεθνούς παιχνιδιού. Εάν οδεύσουν μεμονωμένα, τότε δεν θα έχουν αρκετή ισχύ. Ακόμη και η Γερμανία, είναι πολύ μικρή συγκριτικά με τον υπόλοιπο κόσμο.

Οι Ευρωπαίοι τα γνωρίζουν αυτά. Η πορεία της παγκοσμιοποίησης και η αλλαγή στην εξισορρόπηση των δυνάμεων προς Ανατολάς ενισχύσουν την παραπάνω άποψη. Τα ευρωπαϊκά έθνη θα ευδοκιμήσουν σε ένα σύστημα που στηρίζεται σε κανόνες.


Συνεργασία, ολοκλήρωση, ενοποίηση, όπως και να το πούμε, γεγονός είναι ότι δεν απαλλάσσει τις εθνικές κυβερνήσεις από τις ευθύνες τους. Τα κράτη του Νότου δεν μπορούν να παραμείνουν με τόσο χαμηλή ανταγωνιστικότητα. Ακόμη κι αν ο σχεδιασμός του ενιαίου νομίσματος έχει λάθη, η Ιταλία, η Ισπανία, η Πορτογαλία, η Ιρλανδία αλλά και η Ελλάδα θα πρέπει να επωμιστούν τις επιπτώσεις των αποφάσεων που έλαβαν οι εθνικές τους κυβερνήσεις.


Και οι δύο πλευρές όμως, πιστωτές και οφειλέτες, θα πρέπει να συμφωνήσουν ότι πρέπει να διασωθεί η ΕΕ. Η διατήρηση της νομισματικής ένωσης απαιτεί από τους ηγέτες της ευρωζώνης – και στις δύο πλευρές – να στηρίξουν πολιτικά το ευρώ. Για να πετύχουν, θα πρέπει επίσης να στηρίξουν πολιτικά την Ευρώπη.



ΠΗΓΗ: FT.com

Βραδυφλεγής έκρηξη πατριωτισμού

Του Πέτρου Παπακωνσταντίνου

Από την περασμένη Τρίτη, αρκετοί επιδίδονται σε φιλιππικούς εναντίον της κ. Μέρκελ και εμφανίζουν τον Γιώργο Παπανδρέου να υψώνει το ανάστημά του απέναντι στη Γερμανία, που καταδικάζει τις περιφερειακές χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης στο σταυρό της χρεοκοπίας. Η ανατροπή ήταν απροσδόκητη, καθόσον οι ίδιοι άνθρωποι ευγνωμονούσαν τους Γερμανούς ως σωτήρες όταν μας επέβαλαν το Μνημόνιο και κατακεραύνωναν ως λαϊκιστές όσους τολμούσαν να αρθρώσουν ετερόδοξο λόγο.

Αναρωτιέται κανείς προς τι η άκρως βραδυφλεγής έκρηξη του Γ. Παπανδρέου. Γιατί δεν αντέδρασε στους επαχθείς όρους που επιβλήθησαν στη δική του χώρα και ένιωσε την ανάγκη να ανακατευτεί στη διένεξη του Βερολίνου με το μικρό έθνος των τεσσάρων εκατομμυρίων κατοίκων; Εκτός αν δεχθούμε ότι το αξίωμα του Ελληνα πρωθυπουργού επιβάλλει τη σύνεση του φτωχού συγγενή, ενώ εκείνο του προέδρου της Σοσιαλιστικής Διεθνούς τη γενναιότητα του διεθνιστή.
Σε κάθε περίπτωση, ο κ. Παπανδρέου επέλεξε το χειρότερο δυνατό πεδίο αντιπαράθεσης: εμφανίστηκε βασιλικότερος του βασιλέως στην υπεράσπιση των τραπεζών, για τις οποίες η κ. Μέρκελ είχε ζητήσει να επωμιστούν μέρος του κόστους ενδεχόμενης χρεοκοπίας. Γιατί θα πρέπει να υπομένουν οι λαοί της Ευρώπης βαρύτατες θυσίες και οι τράπεζες, που ευθύνονται σε μεγάλο βαθμό για την κρίση, να μη θίγονται στο ελάχιστο;

Δείτε τι έγινε στην Ιρλανδία. Το 2009, όταν έσκασε η φούσκα της αγοράς ακινήτων που είχαν δημιουργήσει οι τράπεζες, η κυβέρνηση απέλυσε κατά κύματα εκπαιδευτικούς και νοσηλευτές, αλλά στάθηκε στο πλευρό των τραπεζών, στις οποίες δώρησε δισεκατομμύρια επί δισεκατομμυρίων. Αποτέλεσμα αυτής της πολιτικής, την οποία εκθείαζαν τότε Βρυξέλλες και Βερολίνο, ήταν να εκτοξευθεί το έλλειμμα στο τερατώδες 32%, πράγμα που δεν εμπόδισε τις τράπεζες να φτάσουν και πάλι στο χείλος της κατάρρευσης. Και τώρα; «Δείχνοντας ότι δεν έμαθαν τίποτα από το χάλι της Ιρλανδίας, ΔΝΤ και Ε.Ε. απαιτούν νέες περικοπές δημοσίων δαπανών με αντάλλαγμα πιστώσεις, μεγάλο μέρος των οποίων θα πάει για τη διάσωση των τραπεζών, διογκώνοντας ακόμη περισσότερο το δημόσιο χρέος», γράφουν οι New York Times. Από την πλευρά τους, οι Financial Times σημείωναν: «Είναι αδιανόητο να προσφέρουν οι φορολογούμενοι κι άλλο αίμα στα ζόμπι των τραπεζών. Ωστόσο, αυτό ακριβώς ζητούν από τους Ιρλανδούς - να δανειστούν χρήματα από τον ευρωπαϊκό μηχανισμό διάσωσης για να ενισχύσουν τα κεφάλαια των τραπεζών τους». Και η σύνταξη της βρετανικής εφημερίδας καταλήγει στο κεφαλαιώδες συμπέρασμα, που ισχύει εξίσου για Ιρλανδία και Ελλάδα: «Η Ευρώπη δεν φαίνεται έτοιμη να εγκαταλείψει τη διαβολική συμφωνία που θέλει τις χώρες του πυρήνα να δανείζουν τις περιφερειακές ώστε να στηρίξουν τις τράπεζές τους, μόνο και μόνο για να μη χάσουν τα λεφτά τους οι τράπεζες του πυρήνα. Αυτό το παιχνίδι των ύπουλων διασώσεων δεν μπορεί να συνεχιστεί άλλο».
Εδώ βρίσκεται η ουσία. Αν ο κ. Παπανδρέου ήθελε όντως να ορθώσει ανάστημα απέναντι στην κ. Μέρκελ στο έδαφος της λογικής, θα έπρεπε να υψώσει όχι τη σημαία που λέει «κάτω τα χέρια από τις τράπεζες», αλλά εκείνη που γράφει «αναδιαπραγμάτευση του επαχθούς χρέους», που εξυπηρετεί όχι τον ελληνικό λαό, αλλά τις ξένες τράπεζες και μόνο. Ιδού τι γράφει στον βρετανικό Guardian ο κατά το ήμισυ Γερμανός δημοσιογράφος Αλαν Πόζενερ:

«Η ελληνική κρίση τροφοδότησε ένα αποκρουστικό κύμα ελάχιστα καλυμμένου ρατσισμού εναντίον των τεμπέληδων και σπάταλων λαών της Μεσογείου... Ωστόσο, ο Γερμανός φορολογούμενος δεν πλήρωσε ούτε ένα ευρώ. Πρόκειται για δάνεια, όχι για δώρα. Επειτα, η διάσωση της Ελλάδας ήταν ουσιαστικά διάσωση των γερμανικών και γαλλικών τραπεζών, που είχαν μαζέψει ελληνικά ομόλογα... Αλλωστε, οι Γερμανοί εξαγωγείς επωφελήθηκαν από το ενιαίο νόμισμα περισσότερο από τον καθένα... Θα ήταν κατανοητό Ιρλανδία και Ελλάδα να επιλέξουν να φύγουν από την Ευρωζώνη. Αλλά η Γερμανία; Ας γελάσουμε...».
Είναι ηλίου φαεινότερον ότι το επαχθές χρέος της Ελλάδας είναι εντελώς αδύνατον να εξυπηρετηθεί χωρίς να σπάσει η σπονδυλική στήλη της οικονομίας και της κοινωνίας. Και μόνο το γεγονός ότι η πολιτική του Μνημονίου, με όλες τις οδύνες και την οργή που συσσωρεύει στην ελληνική κοινωνία, κατάφερε μέσα σε λίγους μήνες να… ανεβάσει το χρέος από 126% σε 143%, καταδεικνύει το απόλυτο αδιέξοδο.

Από την "Καθημερινή' - οι υπογραμμίσεις δικές μου.

Τι επιδιώκει, τελικά, η Άνγκελα Μέρκελ;

Tου Πέτρου Παπακωνσταντίνου

Μέχρι πρόσφατα, η συνήθης κριτική που δεχόταν η Άνγκελα Μέρκελ ήταν ότι παρακολουθούσε με σαδιστική αδιαφορία τη δημοσιονομική κρίση των περιφερειακών χωρών, τις οποίες άφηνε απροστάτευτες έναντι των αγρίως κερδοσκοπικών αγορών. Αυτή την εβδομάδα, όμως, η Γερμανίδα καγκελάριος προκάλεσε επικρίσεις για τον ακριβώς αντίθετο λόγο: Γιατί προχώρησε αιφνιδιαστικά και μονομερώς σε δέσμη πρωτοβουλιών με πρόσχημα την προστασία του ευρώ από τους κερδοσκόπους και πραγματικό στόχο την επανίδρυση της Ευρωζώνης κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωσιν της Γερμανίας.

Ο χορός άνοιξε με την απαγόρευση των «ανοικτών πωλήσεων» ασφαλίστρων έναντι πτώχευσης. Οτι οι εν λόγω πωλήσεις ενθαρρύνουν όργια κερδοσκοπίας, είναι αναμφίβολο. Ωστόσο, η απόφαση ελέγχεται ως μονομερής, αλλά και δημαγωγική, καθώς ο μεγάλος όγκος των αμφιλεγόμενων συναλλαγών γίνεται στο Λονδίνο, επομένως δεν επηρεάζεται άμεσα από το Βερολίνο.

Ακολούθησαν ανακοινώσεις της κ. Μέρκελ για την επιβολή ειδικών φόρων στις τράπεζες και τις χρηματιστηριακές συναλλαγές και για τη δημιουργία ευρωπαϊκής υπηρεσίας αξιολόγησης, ώστε χώρες σαν την Ελλάδα να μη βρίσκονται στο έλεος των διαβόητων «οίκων» της Γουόλ Στριτ. Το εύγλωττο ερώτημα είναι γιατί έπρεπε η ελληνική οικονομία να υποστεί αυτή την πολύμηνη αφαίμαξη από τους διεθνείς τοκογλύφους και ο ελληνικός λαός να γίνει το ιδανικό πειραματόζωο του ΔΝΤ, μέχρις ότου η κυρία Μέρκελ ανακαλύψει το αυτονόητο;

Μπορεί κανείς να υποθέσει ότι τα «μέτρα εναντίον των κερδοσκόπων» απλώς ζαχαρώνουν το πικρό χάπι που ακολουθεί: την αναθεώρηση, επί το αυστηρότερον, του Συμφώνου Σταθερότητας. Σ’ αυτή την κατεύθυνση κινούνται οι γερμανικές προτάσεις για υποβολή των κρατικών προϋπολογισμών προς έγκριση στις Βρυξέλλες και για αυστηρή τιμωρία των «απείθαρχων» χωρών, μέχρι την πτώχευση και τον εξοστρακισμό από την Ευρωζώνη.

Η κ. Μέρκελ έχει δίκιο ότι «το ευρώ αντιμετωπίζει υπαρξιακή απειλή». Κινδύνεψε πραγματικά να καταρρεύσει τη «Μαύρη Παρασκευή», στις 7 Mαΐου, όταν ο Νικολά Σαρκοζί απείλησε, στη δραματική σύνοδο κορυφής, ότι η Γαλλία θα έφευγε από το ευρώ αν η Γερμανία δεν συναινούσε στη δημιουργία ενός είδους Ευρωπαϊκού Νομισματικού Ταμείου, με μαζική διοχέτευση χρήματος. Οι Γάλλοι κέρδισαν εκείνο τον γύρο, αλλά όχι και τον πόλεμο. Οι Γερμανοί επανέρχονται τώρα δριμύτεροι, ζητώντας να συντονιστούν όλοι, με πρωσική αυστηρότητα, στον βηματισμό του Βερολίνου: Είναι χαρακτηριστική η αξίωση του κ. Σόιμπλε να εισαγάγουμε όλοι στα συντάγματά μας διάταξη που θα προβλέπει «οροφή» του ελλείμματος, όπως έκαναν ήδη οι Γερμανοί!

Για να δικαιολογήσει την αξίωση αυτή, η Γερμανία επικαλείται την υπεροχή της στο πεδίο της ανταγωνιστικότητας. Αυτή όμως δεν οφείλεται στην άνοδο της παραγωγικότητας, η οποία, κατά την τελευταία δεκαετία, ήταν μόλις 1,2% σε ετήσια βάση, έναντι 2,4% στην Ελλάδα. Ούτε στην εργατικότητα, αφού, σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, το 2008 ο μέσος Ελληνας δούλευε 2.120 ώρες τον χρόνο, ενώ ο μέσος Γερμανός 1.432. Οφείλεται κυρίως στο γεγονός ότι οι κυβερνήσεις Σρέντερ και Μέρκελ, χάρη στη φτηνή εργατική δύναμη από την Ανατολική Γερμανία, τσάκισαν κυριολεκτικά το κόστος εργασίας, ασκώντας πολιτική κοινωνικού ντάμπινγκ εις βάρος των εταίρων τους.

Αλλά και αν δεχθούμε ότι η Ελλάδα κατανάλωνε «πέραν των δυνατοτήτων της», αυτό ενθαρρύνθηκε από το φτηνό χρήμα που διοχέτευε στις τράπεζες η ΕΚΤ, έτσι ώστε να μπορούν να αγοράζουν μέσω πιστωτικών καρτών και δανείων οι ελληνες καταναλωτές τα προϊόντα των βορείων χωρών. Κατ’ αυτό τον τρόπο η Γερμανία δημιουργούσε τεράστια πλεονάσματα, τα οποία δεν διοχέτευε ούτε στην εσωτερική κατανάλωση ούτε στον κοινοτικό προϋπολογισμό ούτε καν σε επενδύσεις κεφαλαίων σε χώρες της Ευρωζώνης, αφού προτιμούσε να επενδύει σε χώρες με χαμηλά μεροκάματα, όπως στην Τουρκία. Ο ίδιος ο κ. Σόιμπλε αναγκάστηκε να παραδεχτεί στους Financial Times: «Γιατί η Γερμανία ευημερεί τόσο πολύ; Μα γιατί ωφελείται από την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση περισσότερο από κάθε άλλη χώρα–μέλος»!

Το πρόβλημα για το γερμανικό κεφάλαιο είναι ότι το πάρτι κάποτε θα τελειώσει. Οταν η κ. Μέρκελ απειλεί διαρκώς ότι θα οδηγήσει τα αδύνατα κράτη σε στάση πληρωμών και έξοδο από το ευρώ, θα πρέπει να αναλογισθεί ότι κάποια στιγμή μπορεί να εισπράξει αυτό ακριβώς που φαντασιώνεται. Στην Αργεντινή, λένε ότι «υπάρχουν δύο τύποι τρελών, οι τρελοί που δανείζουν και οι θεότρελοι που τους ξεπληρώνουν». Δεν είναι βέβαιο ότι θα είμαστε για πάντα οι πιο τρελοί του χωριού.

Από τη σημερινή Καθημερινή

Το λεμονοστίφτη-Άνγκελα τον αγόρασα στο Βερολίνο τις προάλλες.

Όνειρο, σήμερα το ξημέρωμα

Από κοντά, έδειχνε ταλαιπωρημένη κι ακόμη πιο "θείτσα" απ' ό,τι στις φωτογραφίες ή στην τηλεόραση. Αλλά ήταν αυτή που είναι, πώς να της αρνηθώ; Αν και δεν ήταν ακόμα οκτώ, η ώρα που κανονικά ξεκινούν οι συναλλαγές, είπα κι άνοιξαν την πόρτα και εκείνη ήρθε στο γκισέ.

Λίγες στιγμές μετά, ένας ευτραφής κουστουμαρισμένος κύριος με μουστάκι-ποντικοουρά, σαν μέλος θρησκευτικής οργάνωσης, βγαλμένος λες από άλλη εποχή, εμφανίστηκε και άρχισε να διαμαρτύρεται, που είχα επιτρέψει στην κυρία να εξυπηρετηθεί πριν την έναρξη του ωραρίου, και σ' αυτόν όχι.

"Μα τι θέλατε να κάνω;", διαμαρτυρήθηκα κι εγώ με τη σειρά μου. "Πώς να της πω "όχι"; Δεν είδατε ποια ήταν;!"

Λίγο μετά, ξύπνησα με τις εικόνες του ονείρου νωπές.

"Δεν πάμε καλά", μονολόγησα.

Σιγά, θα ξεράσω....

Ανήλικοι μαθητές καταθέτουν οικονομίες τους στο λογαριασμό απόσβεσης δημοσίου χρέους.

Ο πρόεδρος της Βουλής κ. Φίλιππος Πετσάλνικος δέχθηκε στο γραφείο του δύο ανήλικα αδέλφια, συνοδευόμενα από τη γιαγιά τους, τα οποία αποφάσισαν και κατέθεσαν τις οικονομίες που είχαν στον κουμπαρά τους στον Λογαριασμό Απόσβεσης Δημοσίου Χρέους που έχει δημιουργηθεί στην Τράπεζα της Ελλάδος.

Τα δύο παιδιά ζουν στην Πετρούπολη και είναι ο Νικόλας, 8 ετών, μαθητής της Β’ Δημοτικού και ο Γιώργος, 6 ετών που πηγαίνει στο νηπιαγωγείο. Τα παιδιά μαζί με τη γιαγιά τους, κυρία Σοφία Παπαδάτου, πήγαν στην Αγροτική Τράπεζα της περιοχής τους και κατέθεσαν τις οικονομίες που είχαν μαζέψει στον κουμπαρά τους δίνοντας από 10 ευρώ ο καθένας. Ο Πρόεδρος της Βουλής όταν πληροφορήθηκε το γεγονός επικοινώνησε τηλεφωνικά μαζί τους και ανταποκρίθηκε στην επιθυμία που του εξέφρασαν να επισκεφθούν τη Βουλή.

Πρόεδρος της Βουλής: «Με συγκινήσατε…»

Ο κ. Φίλιππος Πετσάλνικος στη συνάντηση που είχε με τα δύο παιδιά και τη γιαγιά τους στο γραφείο του εξέφρασε τη χαρά του που επισκέφθηκαν τη Βουλή τονίζοντας χαρακτηριστικά:

«Είστε η πιο επίσημη και η πιο ευχάριστη επίσκεψη που έχω δεχθεί αυτούς τους μήνες που είμαι Πρόεδρος της Βουλής. Χαίρομαι πολύ που σας γνωρίζω από κοντά και πρέπει να πω ότι παρακολουθώντας χθες πολύ πρωί ένα ρεπορτάζ με συγκινήσατε και όχι μόνο εμένα. Με την πρωτοβουλία και τον αυθορμητισμό σας μας συγκινήσατε όλους. Θα ήθελα λοιπόν να σας συγχαρώ εκ μέρους όλων των συναδέλφων βουλευτών, όλης της Βουλής, γι’ αυτή την πρωτοβουλία και είμαι σίγουρος ότι και ο Νικόλας και ο Γιώργος μεγαλώνοντας θα γίνουν πολύ χρήσιμοι άνδρες για την κοινωνία και πολύ καλοί άνθρωποι και καλοί Έλληνες που είναι ήδη, από αυτή την ηλικία. Δεν περιμέναμε ότι δύο λιλιπούτειοι Έλληνες θα είχαν πάρει την πρωτοβουλία αυτή για να στηρίξουν τη χώρα. Κάθε καινούργια γενιά είναι καλύτερη από την προηγούμενη και η δικιά τους γενιά θα είναι ακόμα καλύτερη και με γνώσεις και με ευαισθησίες» .

«Φοβηθήκαμε για την Ελλάδα»

Ο οκτάχρονος Νικόλας απάντησε στον πρόεδρο:

«Φοβηθήκαμε με αυτά που ακούγαμε ότι η Ελλάδα θα έπρεπε να πουλήσει τα νησιά της και την Ακρόπολη και αποφασίσαμε να σπάσουμε τον κουμπαρά μας και να δώσουμε τα λεφτά» .

«Θα μάθουμε από τα παιδιά αν τα ακούμε»

Από την πλευρά της η γιαγιά των παιδιών κυρία Σοφία Παπαδάτου δήλωσε:

«Εγώ χάρηκα ιδιαίτερα με την κίνηση των παιδιών, γιατί όταν ακούς από ένα μικρό παιδάκι που του κάνουν εντύπωση αυτά που ακούει και τα θυμάται, να σου λέει να τα λεφτά μας γιαγιά, να πάμε να τα καταθέσουμε, αυτό σημαίνει ότι η νέα γενιά πάει πιο καλά, ανεβαίνει. Εμένα με ευχαριστεί που είναι καλά παιδιά και αγαπούν την Ελλάδα. Καμιά φορά μας μιλάνε τα παιδιά αλλά δεν έχουμε αυτιά να τα ακούσουμε. Αν τα προσέξουμε λίγο θα μάθουμε πολλά γιατί τα μυαλά τους είναι πολύ αυθόρμητα και καθαρά. Σας ευχαριστούμε πάρα πολύ για τη σημερινή ημέρα».

Τα δύο ανήλικα αδέλφια μιλώντας αργότερα στους δημοσιογράφους είπαν ότι από τη Δευτέρα που ανοίγουν τα σχολεία θα προτρέψουν και τους συμμαθητές τους να καταθέσουν και αυτοί τις οικονομίες τους στον ειδικό λογαριασμό.

Μετά τη συνάντηση τα παιδιά ξεναγήθηκαν από τον ίδιο τον πρόεδρο της Βουλής στην αίθουσα της Ολομέλειας και στη συνέχεια επισκέφθηκαν διάφορους χώρους του Κοινοβουλίου.

Αποχαιρετώντας τα παιδιά ο πρόεδρος τους έκανε δώρο δύο παιδικά βιβλία «Τα Παραμύθια με τη ρίγανη» του Γιάννη Ρεμούνδου και το βιβλίο «Ο τελευταίος βασιλιάς της Ατλαντίδας» της Κίρας Σίνου, ενώ στη γιαγιά τους έδωσε ένα λεύκωμα των Εκδόσεων του Ιδρύματος της Βουλής σχετικά με «Το θέμα της μητέρας στην ελληνική ζωγραφική» .

www.kathimerini.gr με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ

Δεν είναι τα παιδάκια κι η γιαγιά τους που με αηδιάζουν, βέβαια... Θαρρώ, καταλαβαίνετε...

Παρακαλώ Ευρωπαίοι, μη μας σώσετε

Της Άννας Δαμιανίδη, από "Τα Νέα"

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ: 26 Μαρτίου 2010

Παρακαλώ πολύ Ευρωπαίοι, μη μας σώσετε. Έχουμε βαρεθεί τον εαυτό μας και δεν έχουμε κουράγιο να τον αλλάξουμε. Κάντε κάτι καλό για μας, αφήστε να σωθούμε μόνοι μας. Αν μπορεί να συμβεί ακόμα κάτι τέτοιο.

Αυτή την ηττοπάθεια μπροστά στον υπάλληλο που ζητάει να δωροδοκηθεί για να κάνει τη δουλειά του, μπροστά στον εφοριακό που ζητάει φακελάκι για να βγάλει μικρότερη οφειλή, το κούνημα του κεφαλιού που πρέπει να περιέχει και θαυμασμό καθώς ακούμε τις περιγραφές των συμπολιτών που κατορθώνουν και αποσπούν χρήματα από το Δημόσιο, αυτή την υποταγή σε καταστάσεις που κοστίζουν ψυχικά περισσότερο κι από όσο κοστίζουν χρηματικά, μην τις συντηρήσετε σώζοντάς μας. Δεν θέλουμε σωτηρία. Δεν αντέχουμε άλλο την ευκολία με την οποία οι νόμοι παραβιάζονται, οι δημόσιοι χώροι καταστρέφονται, το δημόσιο χρήμα λεηλατείται, κι όλα αυτά με θράσος κάθε μέρα μεγαλύτερο.

Ποιος φανταζόταν, αναρωτιούνται μερικοί, το 2000 που μπαίναμε στο ευρώ ότι θα φτάναμε σε αυτό το χάλι; Μα αλήθεια, δεν περνούσε ποτέ από τον νου κανενός όταν αντιμετώπιζε την απαξίωση και του ευρώ και του κράτους σε κάθε φράση, σε κάθε συναπάντημα, ότι κάποτε θα τιναζόταν στον αέρα το οικοδόμημα; Συναντώντας ανθρώπους που δεν πίστεψαν στην ανάγκη να πάρουν τη δουλειά τους στα σοβαρά, τον εαυτό τους και τους άλλους στα σοβαρά, που ξεγελούσαν καθημερινά, που το διέδιδαν κιόλας, δεν φοβηθήκατε ποτέ;

Ακόμα δεν έχουμε καταλάβει. Ακόμα απαξιώνουμε όποιον προσπάθησε να βελτιώσει την κατάσταση. Μας κουράζουν οι ανώτερες απαιτήσεις, η μόρφωση και η συμμόρφωση.

Δεν νιώθαμε άξιοι για τόση Ευρώπη. Ακόμα τώρα δεν ξέρουμε, λέει, τι φταίει. Αφήστε μας να το βρούμε λοιπόν.

Μις Ευρώπη ή Φράου Γερμανία;

Του Γιοσκα Φισερ, πρώην υπουργού Εξωτερικών και ηγέτη των Γερμανών Πρασίνων / Τhe Guardian

H Aγκελα Μέρκελ οδήγησε τη Γερμανία σε αναδίπλωση στο καβούκι της ακριβώς τη στιγμή που όλη η Ευρώπη έχει ανάγκη από μια αποφασιστική ηγεσία εκ μέρους της ισχυρότερης οικονομίας της. Τι ακριβώς συμβαίνει με την Μέρκελ; Πριν από λίγο καιρό, η Γερμανίδα καγκελάριος εθεωρείτο η «Μις Ευρώπη». Τώρα, δίνει όλο και συχνότερα την εντύπωση μιας «Φράου Γερμανίας». Η Γερμανία ανέκαθεν υπήρξε η ατμομηχανή της ευρωπαϊκής ενοποίησης, σε συμφωνία με τα πολιτικά και οικονομικά της συμφέροντα. Κάθε μεταπολεμική κυβέρνηση υπήρξε πρόθυμη να εκμεταλλευθεί την οικονομική ισχύ της Γερμανίας για να προωθήσει τον σκοπό αυτό, την αποπληρωμή του λογαριασμού για ολόκληρη την Ευρώπη. Το σύνθημα ήταν απλό: η Γερμανία δίνει και επωφελείται για αντάλλαγμα. Αν η Γερμανία ανέτρεπε το πρώτο σκέλος αυτής της εξίσωσης, το ευρωπαϊκό σχέδιο θα υφίστατο σοβαρές ζημίες – το ίδιο και τα γερμανικά συμφέροντα. Παρ’ όλα αυτά, η Μέρκελ μοιάζει να βαδίζει προς αυτήν την κατεύθυνση. Πράγματι, στη σκιά της ελληνικής κρίσης, μίλησε δημοσίως για την ανάγκη αποκλεισμού από την Ευρωζώνη μελών που δεν τηρούν τους κανόνες. Πιστεύει ειλικρινά ότι το ευρώ και η Ε. Ε. θα επιβίωναν μιας τέτοιας τιμωρίας; Αντί να διατυπώνονται πρωτοβουλίες για την ενίσχυση της αλληλεγγύης και της σταθερότητας στην Ευρωζώνη, παράλογες προτάσεις κυκλοφορούν στο Βερολίνο.
H ιδέα ότι η Γερμανία θα έδειχνε αλληλεγγύη απέναντι σε αποδυναμωμένα μέλη της Ευρωζώνης μόνο αν αποδεχθούν δρακόντεια μέτρα σταθεροποίησης είναι εξίσου μη ρεαλιστική. Τα μέτρα αυτά απλώς θα εκτοξεύσουν τον αποπληθωρισμό σε αυτές τις χώρες, που είναι οι σημαντικότερες αγορές για τις γερμανικές εξαγωγές.
Αυτό που είναι απαραίτητο είναι ο σωστός συνδυασμός οικονομικής και σταθεροποιητικής βοήθειας, ακόμη κι αν η πρώτη είναι εξαιρετικά αντιδημοφιλής στις τάξεις της γερμανικής κοινής γνώμης. Ως πρώτο βήμα, λοιπόν, πρέπει να δοθεί βοήθεια στην Ελλάδα μέσω της οικονομικής αλληλεγγύης των κυβερνήσεων της Ε. Ε.
Το κρίσιμο σημείο είναι αν η Γερμανία θα χρησιμοποιήσει την ισχύ της προς όφελος της Ευρώπης ή προς το δικό της συμφέρον. Δυστυχώς, η Μέρκελ φαίνεται ότι έχει αποφασίσει να ακολουθήσει τη δεύτερη οδό, επειδή ενέχει λιγότερα πολιτικά ρίσκα. Την ευθύνη για την τρέχουσα σύγκρουση στο εσωτερικό της Ε. Ε. έχουν κυρίως η Γερμανία και η Γαλλία, οι δύο ισχυρότερες οικονομίες της ζώνης. Αντί να ηγούνται, Γαλλία και Γερμανία επιτίθενται διαρκώς μεταξύ τους. Ενώ η διένεξη αφορά την αρωγή προς την Ελλάδα, το πραγματικό ζήτημα είναι η αμοιβαία δυσπιστία μεταξύ των δύο εταίρων, που εγκυμονεί τον κίνδυνο μόνιμης αποξένωσης.
(από την Καθημερινή)

Έρχεται βροχή, έρχεται μπόρα, έρχεται μπόρα - και παγωνιά.....

Κι έτσι ξεχνιόμαστε, σε νότες γλυκύπικρες και αυτοσαρκαστικές....


Για πιο σοβαρά -και πιο τρομακτικά- κάντε μια βόλτα από το "Βλέμμα" του Νίκου Ξυδάκη, εδώ.

Προσυπογράφω,

Ανήσυχος και φοβισμένος
ένα συννεφιασμένο Σάββατο,
καθώς όλα μου μοιάζουνε
χαμένα και προπολεμικά,

καθώς κάθε μας παιχνίδι για ενηλίκους
- SUV, κότερα και πάσης φύσεως γκλαμουριές-,
μαζί με ιδέες κι ελπίδες,
ότι αλλάξαμε,
γίναμε πιο σοφοί, πιο Άνθρωποι,

-κι αυτές, και άλλες ψευδαισθήσεις
ευμάρειας, ανάπτυξης αειφόρου
και διαρκούς ασφάλειας-

φανερώνουν πως δεν ήταν άλλο από
μια κοντή και χιλιομπαλωμένη κουβέρτα,
ανίκανη να κρατήσει έξω το Κρύο.

Τρία διαφωτιστικά άρθρα...

....από την Καθημερινή

Η ώρα της αλήθειας για την Ε.Ε.

Αν δεν αναθεωρηθεί το Σύμφωνο Σταθερότητας, οι Ευρωπαίοι θα αντιμετωπίζουν στο μέλλον την Ενωση, όπως οι Λατινοαμερικανοί το ΔΝΤ
Του Πετρου Παπακωνσταντινου
«Δεν μπορεί να ερωτευτεί κανείς μια κοινή αγορά, χρειάζεται κάτι περισσότερο», είπε κάποτε ο ισχυρότερος πρόεδρος που πέρασε από την Κομισιόν, ο Ζακ Ντελόρ, για να δικαιωθεί σύντομα με τα «όχι» των πολιτών σε αλλεπάλληλα ευρωδημοψηφίσματα. Θα έπρεπε όμως να προσθέσει: Μπορεί κάλλιστα να μισήσει κανείς μια τέτοια Ενωση! Οπως σημειώνει ο αρθρογράφος των Financial Times Βόλφγκανγκ Μίνχαου, εάν οι Βρυξέλλες αποτύχουν να προστατεύσουν ευάλωτες χώρες-μέλη από τις επιθέσεις των διεθνών κερδοσκόπων και τις εγκαταλείψουν στο έλεος του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, «τότε η Ελλάδα μπορεί να εξελιχθεί όπως εξελίχθηκε η Αργεντινή», και η Ευρωπαϊκή Ενωση να γίνει τόσο απεχθής, όσο απεχθές είναι το ΔΝΤ στα μάτια των λαών της Λατινικής Αμερικής.
Η συσσωρευμένη δυσαρέσκεια απέναντι στην ασφυκτική πίεση των Βρυξελλών για «μέτρα που θα στάζουν αίμα», εκφράζεται ολοένα και περισσότερο υψηλόφωνα. Στο τελευταίο βιβλίο του, ο Γάλλος οικονομολόγος Φρεντερίκ Λορντόν παρομοιάζει τους κέρβερους του Μάαστριχτ, που επιμένουν στην αυστηρή τήρηση των δημοσιονομικών ορίων σε εποχή κρίσης, με τους Χιλιαστές που αρνούνται να κάνουν μετάγγιση αίματος για να μην παραβιάσουν το δόγμα τους και με τους τροχονόμους που σταματάνε το ασθενοφόρο για… υπέρβαση του ορίου ταχύτητας!
Το παραβίαζαν
Από την πλευρά του, ο κοινωνιολόγος Σαμίρ Ναΐμ σημείωνε πρόσφατα στην ισπανική El Pais ότι η Κομισιόν «συμπεριφέρεται ωσάν να μην υπήρχε κρίση και επιμένει να εξαναγκάσει αυτές τις χώρες (Ελλάδα, Ισπανία, Πορτογαλία) να υποταχθούν σε ένα Σύμφωνο Σταθερότητας, το οποίο παραβίαζαν Γερμανία και Γαλλία όποτε αυτό τις βόλευε». Και ο αρθρογράφος προσθέτει: «Είναι μια σουρεαλιστική πολιτική! Ακόμη και ο διευθυντής του ΔΝΤ, Ντομινίκ Στρος-Καν, δεν κουράζεται να επαναλαμβάνει ότι είναι πολύ νωρίς να αποσύρουμε τα κίνητρα, υπό μορφή κρατικών δαπανών, για την αναζωογόνηση της οικονομίας, αλλά οι Βρυξέλλες, πιστές στο φιλελεύθερο δόγμα, κωφεύουν. Πρώτα σώνουμε τις τράπεζες, και ύστερα απαιτούμε από τα κράτη να περάσουν το κόστος της ευθυγράμμισης με το Σύμφωνο Σταθερότητας στους ώμους των λαών. Κι όλα αυτά στον βωμό του ισχυρού ευρώ, σύγχρονης εκδοχής του γερμανικού μάρκου, το οποίο ωφελεί συστηματικά τις ισχυρότερες χώρες». Οτι τα υπαρκτά, αλλά όχι τραγικά δημοσιονομικά προβλήματα της Ελλάδας και άλλων χωρών ήταν μόνο η αφορμή, αποτελεί πλέον κοινό τόπο. Το δημόσιο έλλειμμα της Αμερικής είναι της ίδιας τάξης μεγέθους με αυτό της Ελλάδας και το ίδιο θα συμβεί εντός της προσεχούς διετίας με το χρέος, το οποίο, σύμφωνα με τις προβλέψεις του ίδιου του Λευκού Οίκου, θα ξεπεράσει το 100% του ΑΕΠ. Πρόσφατα το ΔΝΤ δημοσίευσε τη μαύρη λίστα των χωρών με τα πιο απειλητικά δημόσια οικονομικά. Την πρώτη θέση μοιράζονται… Βρετανία και Ιαπωνία, οι οποίες, πάντα κατά το ΔΝΤ, θα χρειαστεί να εξοικονομήσουν το 13% του ΑΕΠ εντός της προσεχούς δεκαετίας για να σταθεροποιήσουν τις οικονομίες τους. Ακολουθούν, γύρω στο 9%, η Ιρλανδία, η Ισπανία, ναι η Ελλάδα και, ω του θαύματος, οι… Ηνωμένες Πολιτείες! Φυσικά, ουδείς διανοήθηκε να παραπέμψει στην «τεχνογνωσία του ΔΝΤ» την Ιαπωνία, τη Βρετανία ή τις ΗΠΑ. Αν λοιπόν η εικόνα μιας Ελλάδας-μαύρου πρόβατου, που χρεοκοπεί γιατί επί σειράν ετών ζούσε σπάταλα, είναι τουλάχιστον υπερβολική, τότε πώς έγινε και βρεθήκαμε στο κέντρο της θύελλας; Η απάντηση είναι ότι η μικρή και έκθετη σε πολλαπλούς, οικονομικούς και εθνικούς εκβιασμούς Ελλάδα, αναδείχθηκε σε ιδανικό θύμα ενός κερδοσκοπικού οργίου και μιας πολιτικής αναμέτρησης Τιτάνων, που την υπερβαίνουν κατά πολύ.
Εν αρχή ην η κερδοσκοπία. Πέρυσι τέτοιο καιρό, οι κυβερνήσεις των ΗΠΑ και των χωρών-μελών της Ενωσης διοχέτευσαν κολοσσιαία ποσά, ισοδύναμα με το απίστευτο 25% του ΑΕΠ, για να διασώσουν τις τράπεζες. Τώρα, οι ίδιες τράπεζες δαγκώνουν το χέρι που τις ταΐζει, καθώς κερδοσκοπούν πάνω στην πιθανότητα χρεοκοπίας των κρατών, τα οποία καταχρεώθηκαν για χάρη τους! Βασικός μηχανισμός ληστείας είναι τα παράγωγα πάνω στα κρατικά ομόλογα, τα διαβόητα CDS (credit default swaps), τα οποία ήταν ο αρχικός πυροδότης της κρίσης στη Γουόλ Στριτ, το 2007 και για την αχαλίνωτη κερδοσκοπία των οποίων διέταξε πρόσφατα έρευνες η ισπανική ΚΥΠ.
Λεπτομέρεια: το 75% των CDS στην περίπτωση του ελληνικού χρέους βρίσκεται στα χέρια δύο γιγάντων της Γουόλ Στριτ, GoldmaSachs και JP Morgan, και της... γερμανικής Deutsche Bank, οι πολιτικοί προϊστάμενοι της οποίας διαγωνίζονται στο ευγενές σπορ ποιος θα καθυβρίσει περισσότερο τους «ανεύθυνους» Ελληνες, τους οποίους λεηλατούν! Είναι προφανές ότι οι σύγχρονοι Σάυλοκ έχουν κάθε λόγο να συντηρούν την εικόνα της «ελληνικής τραγωδίας», η οποία ανεβάζει τα spreads και μαζί με αυτά τις αποδόσεις των κεφαλαίων τους.
Πολιτικό παιχνίδι
Πάνω σ' αυτό το οικονομικό υπόστρωμα εξελίσσεται το μεγάλο, πολιτικό παιχνίδι. Αρχικά, οι Γερμανοί αντιμετώπισαν την ασθενή Ελλάδα ως πυγμαχικό σάκο για να προειδοποιήσουν άλλες, πολύ ισχυρότερες χώρες -Ισπανία, Ιταλία, Βέλγιο, Αυστρία, ακόμη και την ίδια τη Γαλλία- ότι δεν θα ανεχθούν χαλάρωση του Συμφώνου Σταθερότητας, όπως ζητούν όχι μόνο αριστερές δυνάμεις και συνδικάτα, αλλά και αστικές ελίτ αυτών των χωρών. Παράλληλα, η διολίσθηση του ευρώ έναντι του δολαρίου (και του συνδεδεμένου με το δολάριο κινεζικού γουάν) λόγω των καταστροφολογικών σεναρίων που τροφοδοτεί η «κρίση των PIGS», βοηθάει τις γερμανικές εξαγωγές να ανακτήσουν μέρος του χαμένου εδάφους. Πρόκειται ουσιαστικά για άλλο ένα επεισόδιο του ακήρυκτου εμπορικού πολέμου χαμηλής έντασης στο τρίγωνο ΗΠΑ - Ε.Ε. - Κίνα, που έχει προκαλέσει η παγκόσμια κρίση. Η απάντηση Ουάσιγκτον και Λονδίνου στην Ευρωζώνη ήρθε με τα σενάρια για παραπομπή της Ελλάδας στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, κάτι που θα ισοδυναμούσε με πολιτικό εξευτελισμό της Ε.Ε. και μοιραίο πλήγμα στην αξιοπιστία του ίδιου του ευρώ.

...................................

Το γερμανικό πρόβλημα

Δεν είναι δυνατόν οι συνετοί, παραγωγικοί Γερμανοί να πληρώνουν διαρκώς για τις μαύρες τρύπες που δημιουργούν οι ανεύθυνοι, υπερκαταναλωτικοί Μεσόγειοι: αυτό είναι το λάιτ-μοτίφ της γερμανικής θεώρησης των πραγμάτων, την οποία αναπαράγουν με ανεξήγητη ευκολία ουκ ολίγοι αναλυτές του Νότου. Πιο κοντά στην πραγματικότητα, η αρθρογράφος της El Pais Αλίθια Γονδάλεθ υπογράμμιζε, την περασμένη Κυριακή, την «επικίνδυνη, δομική αστάθεια της Ενωσης, όπου το μέγα πλεόνασμα τρεχουσών συναλλαγών της Γερμανίας έχει αντανάκλαση στα μεγάλα ελλείμματα, τα οποία καλούνται να υποστηρίξουν άλλες χώρες-μέλη».
Αν η Ευρωπαϊκή Κοινότητα ήταν ένα κατ’ εξοχήν πολιτικό εγχείρημα με βασικούς αρχιτέκτονες Γάλλους (Μονέ, Σουμάν κ.ά.), η ΟΝΕ υπήρξε δημιούργημα της Μπούντεσμπανκ και το ευρώ μετενσάρκωση του γερμανικού μάρκου. Με τη συνθήκη του Μάαστριχτ και το Σύμφωνο Σταθερότητας, η Γερμανία θωρακίζει την υπεροπλία της ως προς την παραγωγικότητα της εργασίας, αφαιρώντας από τους ασθενέστερους εταίρους της τα παραδοσιακά όπλα για την προάσπιση της ανταγωνιστικότητας των προϊόντων τους: την έκδοση και την υποτίμηση του νομίσματος, αλλά και τον καθορισμό χαμηλών επιτοκίων (φτηνό χρήμα) ώστε να δώσουν ώθηση στην εσωτερική ανάπτυξη.
Αποτέλεσμα είναι, για κάθε ευρώ που δίνουν οι Γερμανοί για τον ούτως ή άλλως αναιμικό κοινοτικό προϋπολογισμό, να εισπράττουν περισσότερα, καθώς το βαρύ πυροβολικό της γερμανικής βιομηχανίας σαρώνει χωρίς αντίσταση τις μη ανταγωνιστικές αγορές των μικρότερων χωρών - χώρια που μεγάλο μέρος των κοινοτικών κονδυλίων επιστρέφει στο Βερολίνο μέσω των έργων που ανατίθενται στις όποιες Hochtief, Siemens κ.ά.
Επιπλέον, τα τελευταία χρόνια οι γερμανικές κυβερνήσεις ακολουθούν συστηματικά πολιτική κοινωνικού ντάμπινγκ σε βάρος των εταίρων τους. Εκμεταλλευόμενες την τσακισμένη εργατική δύναμη της πρώην Ανατολικής Γερμανίας (ο πληθυσμός της οποίας έπεσε από τα 16 στα 12,5 εκατομμύρια μέσα σε 18 χρόνια), οι κυβερνήσεις Σρέντερ και Μέρκελ έριχναν συνεχώς, επί επτά χρόνια στη σειρά, τα εργατικά εισοδήματα, τα οποία την ίδια περίοδο σημείωναν αύξηση γύρω στο 15% στη Γαλλία και την Ισπανία. Αυτός ο αθέμιτος ανταγωνισμός βρίσκεται, σε μεγάλο βαθμό, πίσω από τα γερμανικά πλεονάσματα και τα μεσογειακά ελλείμματα.
Η μυωπική πολιτική του Βερολίνου στοίχισε στην Ευρωζώνη μια περίοδο αναιμικής ανάπτυξης, σαφώς ασθενέστερης από εκείνη των ανταγωνιστών της, την οποία διαδέχθηκε η παρούσα κρίση. Την περασμένη εβδομάδα, μάλιστα, ανακοινώθηκε ότι η ανάπτυξη στη Γερμανία και στην Ευρωζώνη σχεδόν μηδενίστηκε, κάτι που ενίσχυσε τους φόβους για ενδεχόμενο δεύτερο κύμα ύφεσης, αν οι ιθύνοντες δεν ανακρούσουν πρύμναν από την αντιαναπτυξιακή πολιτική της δρακόντειας δημοσιονομικής πειθαρχίας.

..........................................

Στην όχθη του πολιτικού Ρουβίκωνα

Μπορεί η σοβούσα κρίση να μη φέρει το τέλος της Ευρωζώνης, είναι όμως πολύ πιθανό να φέρει το τέλος της Ε.Ε. στη μορφή που γνωρίζουμε. Αποτελεί πλέον κοινό τόπο ότι το ιστορικά ανέκδοτο εγχείρημα ενός κοινού νομίσματος χωρίς κοινό προϋπολογισμό, χωρίς κοινή φορολογική και κοινωνική πολιτική, αλλά και χωρίς πολιτική διακυβέρνηση της Κεντρικής Τράπεζας, έχει ημερομηνία λήξης.
Από την άλλη, κερδίζει έδαφος η ιδέα για μια φυγή προς τα εμπρός, προς ένα άλμα στην οικονομική και πολιτική ενοποίηση της Ευρώπης, όπως αυτό που πραγματοποίησε η Αμερική μετά το κραχ του 1907 στη Γουόλ Στριτ. Μέχρι τότε, ο νεαρός βιομηχανικός γίγαντας στηριζόταν σε πήλινα πολιτικά πόδια, καθώς οι επί μέρους Πολιτείες είχαν τεράστιο βαθμό αυτονομίας και το ομοσπονδιακό κράτος δεν διέθετε ούτε Κεντρική Τράπεζα, ούτε σοβαρό προϋπολογισμό.
Το πρώτο, αποφασιστικό βήμα θα μπορούσε να έρθει με τη δημιουργία Ευρωπαϊκού Νομισματικού Ταμείου (ΕΝΣ), δανειστή τελευταίας ευκαιρίας για τις ευάλωτες χώρες-μέλη, οι οποίες θα προστατεύονταν από την αχαλίνωτη κερδοσκοπία μέσω ευρωπαϊκών ομολόγων με λογικό επιτόκιο. Τη δημιουργία ενός ΕΝΣ πρότεινε από τις στήλες της γαλλικής Le Monde ο πρώην αξιωματούχος του ΔΝΤ Στεφάν Κοσέ. Υπενθύμισε δε ότι και οι Ασιάτες, μετά την κρίση που τους συγκλόνισε, το 1997, δημιούργησαν ένα εμβρυακό Ασιατικό Νομισματικό Ταμείο, το οποίο ενισχύθηκε προσφάτως με συμφωνία των δύο περιφερειακών γιγάντων, Κίνας και Ιαπωνίας.
Κάτι τέτοιο, όμως, θα σήμαινε ότι οι Ευρωπαίοι ηγέτες είναι έτοιμοι να διαβούν έναν πραγματικό πολιτικό Ρουβίκωνα. Η δημιουργία του ΕΝΣ θα δημιουργούσε ισχυρή δυναμική για τα επόμενα, λογικά βήματα: Σημαντικό κοινοτικό προϋπολογισμό -πολλαπλάσιο του γελοίου 1% του ευρωπαϊκού ΑΕΠ, που είναι σήμερα- ο οποίος θα μπορούσε να στηρίξει μια αναδιανεμητική πολιτική για την πραγματική, οικονομική σύγκλιση, στο εσωτερικό της Ευρωζώνης· κοινή φορολογική πολιτική και κατώτατο ευρωπαϊκό μισθό, στον αντίποδα της σημερινής λογικής του κοινωνικού ντάμπινγκ· ριζοσπαστικά μέτρα ελέγχου των κερδοσκοπικών κεφαλαίων και ιδίως των παραγώγων· και πολιτική διακυβέρνηση της Ευρωζώνης, όπως προτείνουν ήδη Σαρκοζί και Θαπατέρο.
Προφανώς, η κίνηση του γαλλογερμανικού ζεύγους προς μια τέτοια, φεντεραλιστική κατεύθυνση θα θορυβήσει τα μέγιστα τις ΗΠΑ και θα φέρει τη Βρετανία ενώπιον του υπαρξιακού διλήμματος να επιλέξει μεταξύ του υπερατλαντικού συμμάχου και των ηπειρωτικών εταίρων της.
Δεν είναι λοιπόν περίεργο που Ουάσιγκτον και Λονδίνο προσπαθούν, μέσω δημοσιευμάτων που εκθειάζουν το ρόλο του ΔΝΤ, να πνίξουν το μωρό στην κούνια του.
Σε κάθε περίπτωση, ο δρόμος προς το ΕΝΣ φαίνεται για την ώρα μακρύς και αβέβαιος. Μόνο ακραία κοινωνικά φαινόμενα ή/και η απειλή άμεσης διάλυσης της Ευρωζώνης θα μπορούσαν να μετακινήσουν τη Γερμανία από τη λογική του Συμφώνου Σταθερότητας, την οποία η ίδια επέβαλε.
Ιnfo - Σταύρος Τομπάζος, Κώστας Βεργόπουλος et al, «Ευρώπη; Ποια Ευρώπη; Κρίση και εναλλακτικές πολιτικές», Πολύτροπον, 2008.
- Ξενοφών Γιαταγάνας & Δημήτρης Καλουδιώτης, «Ηπια Ηγεμονία: Η Ευρώπη μετά την κρίση», Κριτική, 2009.
- Perry Anderson, «The New Old World», Verso, 2009.
- Frederic Lordon, «La crise de trop», Fayard, 2009.

Δύο (απ)όψεις

Δύο διαφορετικές απόψεις. Δύο διαφορετικές, αλλά πιθανώς εξίσου αληθινές πτυχές της κρίσης που ζούμε.

Οι Γερμανοί δεν ξανάρχονται

Tου Αθανασιου Ελλις

Εθισμένοι στις επιδοτήσεις που έχουμε λάβει τις τελευταίες δεκαετίες από ισχυρές ευρωπαϊκές οικονομίες, και κυρίως τη Γερμανία, αδυνατούμε να κατανοήσουμε τον σκεπτικισμό των Βρυξελλών, και πολύ περισσότερο τον αρνητισμό του Βερολίνου, έναντι της παροχής οικονομικής στήριξης προς την Ελλάδα. Κάποιοι, μάλιστα, σπεύδουν να τον αποδώσουν σε «ανθελληνισμό» ή ακόμη και «ρατσισμό».

Ομως, οι χώρες που αρνούνται να στηρίξουν για πολλοστή φορά την Ελλάδα συμπεριφέρονται όπως θα έκανε ο οποιοσδήποτε αν ξαφνικά συνειδητοποιούσε ότι αυτός τον οποίο βοηθούσε επί τριάντα χρόνια, επειδή ο τελευταίος επεκαλείτο οικονομική δυσχέρεια, αποδεικνύεται ότι τον κορόιδευε συστηματικά. Προς το παρόν, λοιπόν, οι Γερμανοί δεν ξανάρχονται. Σε μια δύσκολη παγκόσμια οικονομική συγκυρία, η οποία πλήττει και τον Γερμανό εργαζόμενο, η Αγκελα Μέρκελ δεν μπορεί να αγνοήσει τη δική της κοινή γνώμη η οποία αρνείται να βοηθήσει και πάλι τους Ελληνες που αποδεδειγμένα, και ενίοτε προκλητικά, ζούσαν υπεράνω των δυνατοτήτων τους, εξαργυρώνοντας τις επιταγές που υπέγραφαν οι Γερμανοί φορολογούμενοι.

Τα καλοκαίρια, οι Γερμανοί τουρίστες και λάτρεις της αρχαίας Ελλάδας, οι οποίοι έρχονται να απολαύσουν τον καιρό, τις θάλασσες και την ιστορία μας, βιώνουν τον υπερκαταναλωτισμό των Ελλήνων. Πολυτελείς κατοικίες, ακριβά αυτοκίνητα, κέντρα διασκέδασης γεμάτα, ενδύσεις που ακολουθούν την τελευταία λέξη της μόδας, συνθέτουν μια πραγματικότητα που θα ζήλευαν αρκετοί, ακόμη και στη Γερμανία, τη μεγαλύτερη οικονομία και πλουσιότερη χώρα της Ευρώπης. Αυτό, φυσικά, δεν σημαίνει ότι όλοι οι Ελληνες ζουν πλουσιοπάροχα, αλλά η εικόνα που εκπέμπεται είναι βέβαιο ότι δεν συνάδει με το χαμηλότερο βιοτικό επίπεδο του μέσου Ελληνα, και εν μέρει εξηγεί τον αρνητισμό των Γερμανών. Η πλειοψηφία μάλιστα των τελευταίων επιθυμεί την έξοδο της Ελλάδας από την Ευρωζώνη, καθώς εξακολουθούν να την θεωρούν αναξιόπιστη.

Ακόμη και οι δυο ηγέτες με την καλύτερη έξωθεν μαρτυρία στα μάτια της Ευρώπης, ο Κωνσταντίνος Καραμανλής και ο Κώστας Σημίτης, οι οποίοι έβαλαν την Ελλάδα, ο πρώτος στην ΕΟΚ το 1980 και ο δεύτερος στην ΟΝΕ είκοσι χρόνια αργότερα, το έκαναν χωρίς και στις δυο περιπτώσεις η χώρα μας να πληροί τις προϋποθέσεις. Ο τελευταίος μάλιστα βρέθηκε τις τελευταίες ημέρες στο στόχαστρο για τις λογιστικές αλχημείες της ένταξης στο ευρώ. Δεν πρέπει, λοιπόν, να εκπλήσσει το γεγονός ότι, αισθανόμενοι πως έχουν πέσει θύματα κοροϊδίας, οι Γερμανοί, αλλά και πολλοί άλλοι Ευρωπαίοι, δηλώνουν ευθαρσώς ότι για να παράσχουν την οποιαδήποτε επιπλέον βοήθεια στην Ελλάδα, η τελευταία οφείλει να ανταποκριθεί έμπρακτα στις δεσμεύσεις που έχει αναλάβει και να περιορίσει τις σπατάλες και τα παντός είδους κεκτημένα, μειώνοντας στην πορεία και το τεράστιο έλλειμμα που παρουσιάζει.

Δεν αρκούν πλέον οι υποσχέσεις, ούτε οι συχνά εξαιρετικές επιδόσεις του Γιώργου Παπανδρέου και του Γιώργου Παπακωνσταντίνου στους τομείς της δημόσιας προβολής και της επικοινωνιακής διαχείρισης της κατάστασης. Το προϊόν παραμένει προβληματικό, και οι αγορές αλλά και οι εταίροι μας καχύποπτοι. Ολοι απαιτούν την επιλογή και, κυρίως, την εφαρμογή μιας επώδυνης θεραπείας που θα φέρει αποτελέσματα, υποστηρίζοντας ότι «δεν βοηθάς έναν αλκοολικό με το να του προσφέρεις άλλο ένα ποτό». Δυστυχώς, η αρνητική εικόνα που έχουν πολλοί Ευρωπαίοι για τη χώρα μας δεν θα βελτιωθεί το επόμενο διάστημα όταν στο πλαίσιο της εξεταστικής επιτροπής για την οικονομία θα παρακολουθούν τις λυσσαλέες συγκρούσεις των δυο κομμάτων εξουσίας τα οποία θα προσπαθούν να επιρρίψουν το ένα στο άλλο τις ευθύνες για την υπερχρέωση της χώρας και την απώλεια αξιοπιστίας, φαινόμενα που ο κάθε νοήμων Ελληνας πολίτης γνωρίζει ότι άρχισαν τη δεκαετία του ’80 και συντελέσθηκαν διαχρονικά και διακομματικά.

Ανάγκη και καταπίεση

Tου Aντωνη Kαρκαγιαννη
Αν καταλαβαίνω καλά, η Ευρωπαϊκή Ενωση, η Ευρωζώνη (δηλαδή η Γερμανία και μερικά ακόμη βιομηχανικά κράτη), η Κομισιόν, η Κεντρική Ευρωπαϊκή Τράπεζα, όλη αυτή η δύναμη που τόσα χρόνια ονομάζουμε Ευρώπη και κατ’ επέκταση Δύση, συμμάχησε με τις κερδοσκοπικές «Αγορές» για να θέσουν ορόσημα στην ελευθερία μας και στην εθνική κυριαρχία. Επιμένουν φορτικά ότι η ελευθερία μας και η εθνική κυριαρχία οφείλει για απεριόριστο χρονικό διάστημα να κινηθεί στο ασφυκτικό περιθώριο ανάμεσα σε δύο ορόσημα: το ένα δείχνει την πτώχευση και τον γκρεμό, όπως πολύ σωστά επισημαίνει ο Γιώργος Παπανδρέου και το άλλο δείχνει την πλήρη, τη χωρίς δεύτερη συζήτηση, τη δουλική αποδοχή των κελευσμάτων τους. Για μια κυβέρνηση που εκλέγεται ελεύθερα από τον λαό μιας χώρας δεν είναι μόνο θέμα κύρους και γοήτρου. Είναι και θέμα καθημερινής πρακτικής όταν είναι υποχρεωμένη να μεριμνά για την καθημερινή λειτουργία του κράτους και της κοινωνίας, έστω σε χαμηλά επίπεδα απόδοσης ώστε να αποφεύγεται η κοινωνική έκρηξη. Ομολογουμένως δεν είναι αυτή η «ευρωπαϊκή ολοκλήρωση», την οποία είχαμε σκεφθεί και φαντασθεί και στην οποία είχαμε τόσο ελπίσει, διεκδικώντας μια θέση έστω ευρωπαϊκής επαρχίας. Αυτό που μας προτείνουν τώρα δεν είναι καν ευρωπαϊκή επαρχία. Είναι μοντέλο αποικίας το οποίο ανέσυραν από το σχετικά πρόσφατο παρελθόν τους.
Για να είμαστε εξηγημένοι. Δεν είναι τόσο τα μέτρα που προτείνουν. Αυτά τα μέτρα, σχεδόν στο σύνολό τους, εδώ και πολλά χρόνια και με διαφορετικές κυβερνήσεις τα απαιτούσε η κοινή λογική. Οχι μόνο αυτά, αλλά και πολλά ακόμη που θα μας έκαναν ικανούς να συμμετέχουμε με ίσους όρους σε οργανωμένη ομάδα κρατών, όπως είναι η Ευρωζώνη με μέλη υψηλής και χαμηλής ανάπτυξης. Για πολλούς λόγους, περισσότερο υποκειμενικούς, σφάλματα, παραλείψεις, αλλά και αθλιότητες των κυβερνήσεων, μας εμπόδισαν να ακολουθήσουμε την κοινή λογική και να προχωρήσουμε σε μεταρρυθμίσεις ανανέωσης και εκσυγχρονισμού, στη λειτουργία του κράτους και της κοινωνίας.
Δεν είναι τόσο τα μέτρα που μας ενοχλούν. Μόνοι μας θα μπορούσαμε να προσθέσουμε και άλλα, για παράδειγμα την αναδιοργάνωση της αγοράς εργασίας, τη μεταρρύθμιση των συστημάτων Εκπαίδευσης και Υγείας που είναι πολυδάπανα και ταυτόχρονα χαμηλής απόδοσης. Είναι κυρίως ο τρόπος με τον οποίο μονομερώς ορίζουν τα μέτρα, καταπιεστικά επιμένουν στην άμεση εφαρμογή τους, συνεπικουρούμενοι από ενορχηστρωμένα σχόλια και εφιαλτικά σενάρια του διεθνούς Τύπου.
Αλλά και πάλι δεν είναι λόγοι γοήτρου και κύρους που μας κάνουν να εξοργιζόμαστε. Είναι πάλι πρακτικοί λόγοι στην εφαρμογή των μέτρων που θα οδηγούσαν στην απόγνωση μια κυβέρνηση και ένα λαό. Τόσο μεγάλες αλλαγές σε μια χώρα απαιτούν χρόνο και ιεράρχηση, γιατί θίγουν ισχυρές πραγματικότητες, εδραιωμένα δικαιώματα, κακοφορμίζουν χρόνιες πληγές. Είναι σαν να μας ζητούν, καταπιεστικά, να διορθώσουμε μέσα σε τρεις μήνες ή σε ένα χρόνο όλες τις στρεβλώσεις... από συστάσεως του ελεύθερου ελληνικού κράτους. Αυτό είναι μάλλον ανέφικτο και είναι ακριβώς αυτή η καπιταλιστική επιμονή που μας ενοχλεί και μας κάνει καχύποπτους.

Καθημερινή, 18.02