Η καλύβα του Παππού

21 Μαρ 2008

Στο ίδιο πνεύμα

ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΣΥΜΒΙΩΣΗΣ ΜΟΝΟ ΓΙΑ KAΠΟΙΟΥΣ; ΟΧΙ ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ / A DOMESTIC PARTNERSHIP THAT DISCRIMINATES? NO THANKS!

Στην Ελλάδα οι γκέι, οι λεσβίες και οι τρανσέξουαλ γνωρίζουν από διακρίσεις. Τις αντιμετωπίζουν καθημερινά στην οικογένεια, την κοινωνική ζωή και τον επαγγελματικό στίβο.

Καμιά φορά όμως φτάνει μια σταγόνα για να ξεχειλίσει το ποτήρι.

Σύμφωνα με δημοσιεύματα του τύπου το Υπουργείο Δικαιοσύνης ετοιμάζεται να καθιερώσει ένα "συμβόλαιο συμβίωσης" ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ για τα ετερόφυλα ζευγάρια. Δεν θεωρούμε ότι ένα απλό "συμβόλαιο" μπορεί να λύσει τα ζητήματα των ζευγαριών ίδιου φύλου, ούτε να εξασφαλίσει την ισότιμη μεταχείρισή τους. Πιστεύουμε όμως ότι η προτεινόμενη διάκριση είναι κατάφωρα αντίθετη τόσο με το ελληνικό Σύνταγμα όσο και με τις ευρωπαϊκές συνθήκες για τα δικαιώματα του ανθρώπου. Πόσο μάλλον όταν 18 ευρωπαϊκές χώρες ήδη παρέχουν νομική κατοχύρωση στα ζευγάρια ίδιου φύλου.

Σκοπός αυτής της πρωτοβουλίας είναι να ενημερωθούν σχετικά οι ευρωπαϊκοί θεσμοί, οι οργανώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα, ιστοσελίδες και ιστολόγια σε όλο τον κόσμο.

Αυτό που ζητάμε είναι ίσα δικαιώματα για όλους. Τίποτα παραπάνω, τίποτα λιγότερο.

Αυτή τη φορά δεν θα μείνουμε σιωπηλοί.

Αυτή τη φορά δεν θα κάτσουμε με σταυρωμένα χέρια.


ΕΛΛΗΝΕΣ ΜΠΛΟΓΚΕΡ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΤΩΝ ΔΙΑΚΡΙΣΕΩΝ


In Greece gays, lesbians and transexuals know about discrimination. They face it daily from their families, in their social lives and in the professional field.But sometimes, all it takes is a single straw to break the camel's back.

According to press reports, the greek government is preparing to introduce a domestic partnership "contract" EXCLUSIVELY for unmarried heterosexual couples. We do not believe that a mere "contract" can resolve the issues same-sex couples face or ensure their fair treatment under the law. However this discriminatory proposal is a direct contravention of the greek Constitution, as well as european human rights treaties. Especially since same-sex couples already enjoy legal rights in 18 european nations.

The aim of this intervention is to make sure that european institutions, human rights organisations, websites and weblogs from around the world learn about these proposals. What we ask for is equal rights for all. Nothing more and nothing less.

This time around we will not sit idly by. This time around we will not keep silent.
GREEK BLOGGERS AGAINST DISCRIMINATION



Το βρίκω αρκετά ισορροπημένο σα γραφή, συμφωνώ με ό,τι προσπαθεί να πετύχει και δε μου θυμίζει το γνωστό στρατευμένο στυλ που χαρακτηρίζει αρκετές gay διεκδικήσεις, και που θεωρώ ότι συχνά καταλήγει να δημιουργεί στερεότυπα που οδηγούν κι αυτά σε γκετοποίηση.

Ανεξάρτητα από το πού βρίσκεται ο καθένας, θεωρώ αυτονόητο να μπορεί να κατοχυρωθεί νομικά η απόφαση δύο ανθρώπων του ιδίου φύλου να ζήσουν μαζί.



Όσον αφορά εμένα, μεγάλωσα σε ένα περιβάλλον αρκετά αρνητικό απέναντι στην ομοφυλοφιλία. Μεγαλώνοντας, είχα την τύχη να γνωρίσω από κοντά κάποιους ανθρώπους που μου ανοίξανε λίγο τα μάτια. Δεν ξέρω αν η ομοφυλοφιλία είναι μια "φυσιολογική", αλλά συκοφαντημένη κατάσταση, ή κάποιου είδους "αναπηρία" - και παρακαλώ, ας μη σπεύσουν κάποιοι να παρεξηγηθούν. Κανένα επιχείρημα, της μίας ή της άλλης πλευράς, δεν με πείθει οριστικά για καμμία από τις δύο εκδοχές.

Το καίριο, για μένα, κι αυτό στο οποίο επιμένω, γιατί είναι αποτέλεσμα της εμπειρίας που έχω από τη συνανστροφή μου με φίλους ομοφυλόφιλης επιλογής, είναι ότι το θέμα δεν είναι εκεί. Εγώ γνώρισα ανθρώπους γλυκύτατους, δοτικούς... πού διάολο είναι το πρόβλημα, δεν καταλαβαίνω.

Ακόμα κι αν κάποιος με πείσει ότι πρόκειται περί αναπηρίας, πράγμα που δεν θεωρώ πιθανό να συμβεί στο άμεσο μέλλον, εγώ θα την κατατάξω κάπου κοντά στην μυωπία, ή την πλατυποδία.

Δυστυχώς, αυτοί που φωνασκούν και εξαπολύουν μύδρους εναντίον των συνανθρώπων τους -και μάλιστα για πράγματα που δεν τους αφορούν- , είτε το κάνουν για να καλύψουν δικές τους κραυγαλέες αναπηρίες, κατά τη γνωστή αυτοδικαιωτική συνταγή που όλοι μας, κατά καιρούς, έχουμε εφαρμόσει, είτε γιατί τέτοιου είδους ζητήματα τους προκαλούν έναν βαθύ ψυχολογικό πανικό- και ο νοών νοείτω.


Κατά τ' άλλα, η όλη συζήτηση έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Αναφέρω χαρακτηριστικά ότι ο όρος "Ομοφυλόφιλος" είναι σχετικά πρόσφατος- επινοήθηκε από έναν Γερμανό γιατρό του 19ου αι. (τι άλλο θα μπορούσε να είναι ο εν λόγω κύριος, πέρα από Γερμανός;). Η ομοφυλοφιλία, είναι γνωστή από τότε που εμφανίστηκε ο άνθρωπος. Η ιδέα του ομοφυλόφιλου ως ενός όντος με εντελώς ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, όμως, μια άποψη που οδήγησε με μαθηματική βεβαιότητα στη δημιουργία εγκλωβιστικών στερεοτύπων, δεν υπήρχε ως τα τότε.

Όσον αφορά την άποψη των ανθρώπων της Εκκλησίας, θεωρώ καίριο το ερώτημα (για τους έχοντες σχέση με την Εκκλησία, για τους λοιπούς, αυτονόητα, δεν τίθεται καν ζήτημα) περί του αν αντιμετωπίζουμε τις απόψεις των Πατέρων ως θέσφατα. Πέραν των καίριων δογματικών ζητημάτων, αποκλείουμε κάποιες από τις απόψεις των Πατέρων να ήταν απλώς προϊόντα των κοινωνιών στις οποίες έζησαν; Απάντηση δεν έχω, ερώτημα θέτω.


Κατά τ' άλλα, θλίβομαι όταν διαβάζω σοβαρούς ανθρώπους να βγάζουν τις εμμονές τους και να επικαλούνται αστεία επιχειρήματα για να στηρίξουν την αποστροφή που τους προακαλεί η ομοφυλοφιλία - αποστροφή που μάλλον ψυχολογικά θα έπρεπε να διερευνηθεί. Το γνωστό επιχείρημα, λ.χ. ότι είναι ενάντια στη φύση, προκαλεί μειδιάματα σε όσους έχουν ζήσει με ζώα και έχουν δε τι γίνεται. Εκτός εάν αναφέρονται στην "κατά φύσιν" πραγματικότητα του ανθρώπου με θεολογικούς όρους. Αν είναι έτσι, όμως, ας νερώσουν το κρασί τους (βλ. προηγούμενο post), μια και αμφιβάλλω για το ποια επιλογή, ή πράξη, ή συνήθεια όλων μας θα χαρακτηριζόταν "κατά φύσιν".

Όσοι πάλι δεν κάνουν άλλο από το να μιλούν για σχέσεις νόμιμες και σχέσεις παράνομες, και διαπνέονται από μια αξιοπαρατήρητη εμμονή με το Νόμο εν γένει, τι να πω... Μάλλον, για κάποιο λόγο, τους διέφυγε το "Παρήλθεν η σκια του νόμου, της Χάριτος ελθούσης".

UPDATE: Μια σκέψη που μου ήρθε σήμερα: Δεν μου φαίνεται διόλου απίθανο η Δ.Ι.Σ. να υιοθέτησε μια τόσο αυστηρή στάση, και να προέβη σε ανακοίνωση που περιείχε τόσο βαρείς χαρακτηρισμούς, μόνο και μόνο για να δώσουν κάποιοι ένα μήνυμα στον Αρχιεπίσκοπο Ιερώνυμο. Ο Θεσσαλονίκης Άνθιμος, όταν ρωτήθηκε από δημοσιογράφο για τη διάσταση ανάμεσα στην ήπια στάση του Ιερώνυμου και την ανακοίνωση που εκδόθηκε τελικά, απάντησε: "
Εκείνη ήταν η άποψη του ενός και αυτή είναι των δεκατριών".
Αν το διαβάσω καλόπιστα, μοιάζει με υπογράμμιση της συνοδικότητας. Αν σταθώ λίγο πιο καχύποπτα, μπορεί και να λεει "ποιος είσα 'συ που θα μας χαλάσεις το μαγαζί!"
Επίσης άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο επιβολής πνευματικών κυρώσεων στα μέλη της Εκκλησίας που ενδεχομένως συνάψουν «σύμφωνο ελεύθερης συμβίωσης». «Ηταν γραμμένο στο συνοδικό ανακοινωθέν αλλά αφαιρέθηκε για να μην θεωρηθεί απειλή», είπε. Με τις υγείες μας!

* Σημείωση, μετά από παρέμβαση της Ν.: Το σχόλιο για τους Γερμανούς αναφερόταν στη μανία τους να γίνονται αναλυτικοί, περιγραφικοί, να κατατάσσουν τα πάντα σε κατηγορίες, κτλ. Κατά τα άλλα, απέναντι σε τέτοια ζητήματα είναι πολύ ανοιχτοί.

20 Μαρ 2008

Μικρό σχόλιο στα όσα ειπώθηκαν περί των κινδύνων που ενέχει δια την ηθικήν τoυ φιλοχρίστου λαού η θεσμοθέτησις του Συμφώνου Ελευθέρας Συμβιώσεως


Ήλθε κάποτε ένα παιδί δαιμονισμένο, για να θεραπευθεί και επισκέφθηκε κάποιον αδελφό από ένα κοινόβιο της Αιγύπτου. Βγαίνει ο Γέροντας έξω και βλέπει τον αδελφό να αμαρτάνει με το παιδί και δεν τον ήλεγξε λέγοντας: «Εφόσον ο Θεός που τον έπλασε τον βλέπει και δεν τον καίει, ποιος είμαι εγώ, για να τον ελέγξω;»



Έλεγαν για τον αββά Μακάριο τον Μεγάλο ότι είχε γίνει, όπως λέει η Γραφή, θεός επίγειος (Ιω.10, 34). Γιατί όπως ακριβώς ο Θεός σκεπάζει τον κόσμο, έτσι και ο αββάς Μακάριος σκέπαζε τα ελαττώματα που έβλεπε στους άλλους, σαν να μη τα έβλεπε και εκείνα που άκουε σαν να μην τα άκουε .


Κάποιος αδελφός της Σκήτης έσφαλε. Έγινε συγκέντρωση στην οποία κάλεσαν τον αββά Μωυσή αλλ’αυτός δεν θέλησε να πάει. Του παρήγγειλε τότε ο πρεσβύτερος: «Έλα, γιατί σε περιμένουν όλοι». Κι εκείνος σηκώθηκε και πήγε κρατώντας στην πλάτη ένα καλάθι τρύπιο που το γέμισε με άμμο. Οι Πατέρες που βγήκαν να τον προϋπαντήσουν του λένε: «Τι είναι αυτό, πάτερ;» «Οι αμαρτίες μου―απαντά ο Γέροντας―που κυλούν και πέφτουν πίσω μου και δεν τις βλέπω και ήλθα εγώ σήμερα να κρίνω τα σφάλματα άλλου». Όταν τ’άκουσαν αυτά οι Πατέρες, δεν είπαν τίποτε εναντίον του αδελφού αλλά τον συγχώρεσαν .


Είπε ένας Γέροντας: «Μην κρίνεις τον πόρνο. Εάν εσύ είσαι σώφρων. Κι εσύ είσαι παραβάτης του νόμου όπως κι εκείνος. Γιατί Αυτός που είπε να μην πορνεύσεις (Ματθ. 5,27), είπε και να μην κρίνεις (Ματθ. 7,1)».


Ήταν κάποιος Γέροντας που έτρωγε καθημερινά τρία παξιμάδια. Τον επισκέφθηκε κάποιος αδελφός και όταν κάθησαν να φάνε, έβαλε και για τον αδελφό τρία παξιμάδια. Είδε κατόπιν ο Γέροντας ότι ο αδελφός είχε ανάγκη να φάει περισσότερο και τού ’φερε άλλα τρία. Αφού χόρτασαν και σηκώθηκαν, κατέκρινε ο Γέροντας τον αδελφό και του είπε: «Δεν πρέπει, αδελφέ, να υπηρετούμε τη σάρκα μας». Ο αδελφός έβαλε μετάνοια στον Γέροντα και έφυγε.
Την επόμενη ημέρα όταν έφθασε η ώρα για φαγητό, έβαλε ο Γέροντας τα τρία παξιμάδια για τον εαυτό του. Αλλά αφού τα έφαγε, αισθάνθηκε πάλι να πεινά αλλά συγκρατήθηκε. Την άλλη μέρα πάλι το ίδιο έπαθε και άρχισε να αισθάνεται εξάντληση. Κατάλαβε τότε ο Γέροντας ότι τον εγκατέλειψε ο Θεός και ρίχνοντας τον εαυτό του ενώπιον του Θεού, άρχισε να παρακαλεί μετά δακρύων για την εγκατάλειψη που του έγινε. Και βλέπει έναν άγγελο που του είπε: «Αυτό σου συνέβη, επειδή κατέκρινες τον αδελφό. Να ξέρεις λοιπόν ότι αυτός που μπορεί να εγκρατεύεται ή να κάνει κάποιο άλλο καλό, δεν το κάνει με δική του δύναμη, αλλά η αγαθότητα του Θεού είναι που ενισχύει τον άνθρωπο».
Έλεγαν οι Γέροντες τίποτε δεν είναι χειρότερο από την κατάκριση.


(Από το Γεροντικό)

Φαίνεται ότι ο νέος αρχιεπίσκοπος και η συνετή, σεμνή φωνή του, συνεχίζουν να αποτελούν μειονότητα. Δεν πειράζει, αυτό ήταν αναμενόμενο. Και θα παραμείνουν μειονότητα, όπως ήταν πάντοτε οι Χριστιανοί. Οι υπόλοιποι, καλό θα ήτανε να βουτούσαμε τη γλώσσα στο μυαλό μας, που έλεγε η μακαρίτισσα η βάβω μου, πριν ανοίξουμε το ρημάδι μας.

Και κάτι ακόμα: Ο μακαριστός κυρ-Γιάννης Τσαρούχης, όταν ερχόταν η στιγμή να κοινωνήσει, τρελαινόταν από χαρά, γινόταν σα μικρό παιδί. Πόσοι το έχουν νιώσει αυτό; Εγώ, ποτέ.


Στη Stassa, εις ανάμνησιν μιας νύχτας μεγάλης και ασυνήθιστης γαλήνης στο Όρος, πριν κοντά είκοσι χρόνια.

17 Μαρ 2008

Σύστημα καθαρισμού οθόνης

That's how...

Όχι από τις πιο εμπνευσμένες στιχουργικά στιγμές του Morrissey, αλλά μ' αρέσει.

11 Μαρ 2008

Εαρινό





Σταχυολογώντας

Τα παράδοξα του φιλελευθερισμού

Του Γιωργου Παγουλατου*
(από την "Καθημερινή")

«Ευτυχώς που η εκπομπή είναι μεταμεσονύκτια κι έτσι μπορούμε να χρησιμοποιούμε κακές λέξεις, όπως φιλελευθερισμός!», αστειεύτηκε ένας προσκεκλημένος σε πρόσφατη συζήτηση για το θέμα αυτό στην ελληνική τηλεόραση.


Ο φιλελευθερισμός έχει περίεργη θέση στον ελληνικό δημόσιο διάλογο. Σε αντίθεση με άλλους όρους (δεξιός, κεντροδεξιός, κεντροαριστερός, αριστερός, σοσιαλιστής, κομμουνιστής) ελάχιστοι πολιτικοί πρώτης γραμμής αυτοπροσδιορίζονται ως φιλελεύθεροι. Μια μοναχική μειοψηφία πολιτικών της κεντροδεξιάς και κανείς αριστερότερα του κέντρου. Βοηθάει βέβαια το ότι η κυβερνώσα παράταξη δεν υπήρξε ακριβώς φιλόστοργος μητέρα προς τα λίγα διακεκριμένα φιλελεύθερα στελέχη της, όπως ο Στέφανος Μάνος.

Αυτό εξηγείται από τον εμπειρισμό της σημερινής κεντροδεξιάς. Οπως αρκετές αδελφές παρατάξεις της ευρωπαϊκής οικογένειας, προτιμάει και εκείνη τον ασφαλή πραγματισμό της πολιτικής κοινοτοπίας («πολιτικές που εξυπηρετούν καλύτερα τα συμφέροντα της χώρας») αποφεύγοντας ιδεολογικές αναφορές.

Η αλήθεια είναι ότι ο φιλελευθερισμός ενοχλεί πολλαπλά τη λαϊκή δεξιά - μείζονα συνιστώσα της κεντροδεξιάς παράταξης: την ενοχλεί με τον κοσμοπολιτισμό του, με την εμμονή στον διαχωρισμό εκκλησίας - κράτους και στα ατομικά δικαιώματα.
Και ενοχλεί τόσο τη λαϊκή δεξιά όσο και την αριστερά με την υποτιθέμενη κοινωνική αναλγησία που απορρέει από τη φιλελεύθερη υπεράσπιση της αγοράς.

Ομως, το παράδοξο παραμένει: πώς γίνεται μια ιδεολογία, που η αριστερά την αποτάσσεται για την οικονομική παγκοσμιοποίηση και η δεξιά την αποκηρύσσει για την πολιτισμική παγκοσμιοποίηση, να μην έχει ανοιχτούς υπερασπιστές στο εσωτερικό του πολιτικού συστήματος; Αν ο φιλελευθερισμός της παγκοσμιοποίησης είναι τόσο κυρίαρχος όσο όλοι ισχυρίζονται, τότε πού βρίσκονται οι εγχώριοι εκπρόσωποί του;

Μια εξήγηση του φαινομένου παραπέμπει στο γεγονός ότι η σύγχρονη Ελλάδα τελεί ακόμα υπό την ιδεολογική ηγεμονία μιας εγχώριας αριστεράς που έλκει την καταγωγή της κυρίως από τα γαλλικά αμφιθέατρα των δεκαετιών ’60-’70. Ετσι, η πρόσληψη του όρου φιλελευθερισμός στον ελληνικό δημόσιο διάλογο διαμεσολαβείται από το γαλλικό πολιτικό λεξιλόγιο. Στα σύγχρονα γαλλικά συμφραζόμενα ο όρος liberalisme εκφέρεται ως συνώνυμο του νεοφιλελευθερισμού. Συγκεντρώνει την μήνιν της αριστεράς ως υπεύθυνος για τις ανισότητες που παράγει η παγκοσμιοποίηση. Και παραμένοντας αντιδημοφιλής και στη δεξιά, όπως είδαμε παραπάνω, εξωθεί τους λίγους ενοχλητικούς φιλελεύθερους στα αζήτητα του κομματικού συστήματος.

Σκεφτείτε λοιπόν τώρα το δεύτερο παράδοξο: αυτός ο κυρίαρχος υποτίθεται φιλελευθερισμός, που αποτελεί την ιδεολογία των παγκοσμιοποιημένων αγορών, μιλάει αγγλικά και έχει ως κύριο μοχλό τον αμερικανικό καπιταλισμό, δεν προσδιορίζεται στην εγχώρια δημόσια συζήτηση από τα αγγλοσαξονικά συμφραζόμενα αλλά από τα γαλλικά!

Διότι στο αμερικανικό και εν μέρει στο βρετανικό πλαίσιο, ο φιλελεύθερος (liberal) είναι ακριβώς το αντίθετο. Είναι συνώνυμο του προοδευτικού, που αντιτίθεται στο αχαλίνωτο laissez-faire των συντηρητικών, υπερασπίζεται την προοδευτική φορολογία, τα κοινωνικά προγράμματα και βέβαια τα απαράγραπτα ατομικά δικαιώματα. Οι φιλελεύθεροι σε ΗΠΑ και Βρετανία είναι αντίπαλοι του Ρέιγκαν και της Θάτσερ, ήρωές τους είναι ο Ρούσβελτ και ο Κέινς! Ο φιλελευθερισμός εξέφραζε και εκφράζει την πραγματιστική δύναμη της ορθολογικής ανθρώπινης παρέμβασης στον συλλογικό βίο. Που ρυθμίζει τις αγορές εκεί όπου αποτυγχάνουν, αναδιανέμει τον πλούτο για να μην καταρρεύσουν οι κοινωνίες, στηρίζεται στο διεθνές κράτος δικαίου και όχι στο κράτος του ισχυρού, δαμάζει την παγκοσμιοποίηση προκειμένου να προστατεύσει οικουμενικά δημόσια αγαθά, όπως το περιβάλλον.

Επομένως, στην καθ’ ημάς χρήση ο φιλελευθερισμός παραποιείται διπλά. Ταυτίζεται σχεδόν αποκλειστικά με τον οικονομικό σε βάρος του πολιτικού φιλελευθερισμού. Και ταυτίζεται επίσης με τον φονταμενταλισμό της αγοράς, παρότι αρδεύεται από μια πλούσια παράδοση έλλογης παρέμβασης και ρύθμισης των αγορών.

Γιατί ο φιλελευθερισμός έχει κακοποιηθεί κατά τέτοιο τρόπο; Η απάντηση παραπέμπει σε ένα τρίτο παράδοξο: ο φιλελευθερισμός είναι πολιτικό θύμα της ευρύτατης ιδεολογικής ιστορικής του απήχησης. Τις σημαντικότερες συμβολές του (φιλελεύθερες πολιτικές αξίες, επιχειρηματικότητα, έλλογη λειτουργία της αγοράς) έχουν οικειοποιηθεί και ενσωματώσει τόσο η κεντροδεξιά όσο και η κεντροαριστερά. Η παράδοση του ρολσιανού (κατά Τζον Ρολς) φιλελευθερισμού, για παράδειγμα, είναι κτήμα της φιλελεύθερης σοσιαλδημοκρατίας. Ετσι, ο φιλελευθερισμός κατέληξε να ταυτίζεται συσταλτικά με το μοναδικό εκείνο ρεύμα που κανείς δεν θέλησε να διεκδικήσει από αυτόν - δηλαδή την ακραία οικονομίστικη νεοφιλελεύθερη εκδοχή του.

Τρία παράδοξα, λοιπόν, να συνοψίσω. Δεξιά και αριστερά διαλαλούν την κυριαρχία της φιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης, αλλά φιλελεύθερους δεν βλέπουμε, η παγκοσμιοποίηση μιλάει αγγλικά, αλλά ο φιλελευθερισμός μας ορίζεται γαλλικά, και η κακοποίησή του είναι αποτέλεσμα της επιτυχίας του...
Αυτή και αν είναι μια ενδιαφέρουσα ιστορία!

* Ο κ. Γ. Παγουλάτος είναι αναπληρωτής καθηγητής στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, gpag@aueb.gr

1 Μαρ 2008

Ένα μικρό -σε καμμία περίπτωση πλήρες- αφιέρωμα σ' έναν πολύ ιδιαίτερο καλλιτέχνη...













16 Φεβ 2008

Κυλάει, κυλάει ασταμάτητα

Μια κακοτυπωμένη φωτογραφία σήμερα μου θύμισε μια συγκινητική συγκέντρωση στα μέσα του Νοέμβρη, όταν βρεθήκαμε, κοντά δεκαοκτώ χρόνους μετά, κάμποσοι παλιοί συμμαθητές.

Βλέμματα που βάθυναν, καθώς υποχώρησε η ανεμελιά κι η αναπόφευκτη αλαζονεία της νιότης.

Μάτια πλαισιωμένα από τις πρώτες ψιμυθιές που άφησε ο καιρός.

Φραγμοί που υπήχαν ανάμεσά μας πια εξατμίστηκαν, ως ανυπόστατοι. Ο μάγκας της τάξης τώρα στοργικός πατέρας. Ένας παλιόφιλος, από τον οποίο έτρωγα και τη σχετική καζούρα, να εξομολογείται πως με ζήλευε κάποιες φορές - σάστισα, δεν σκέφτηκα να του πω πως εκείνος έβλεπε να έχω κάτι που του έλειπε, αλλά κι εγώ έβλεπα σ' αυτόν κάτι που δεν είχα. Ζήλευα κι εγώ, κι ας μην το συνειδητοποιούσα ίσως τότε.

Και μάτια, μάτια, μάτια.



Κι έτσι θυμήθηκα εκείνο το γλυκό τραγουδάκι των Connells, το "'74-'75" και σας το προσφέρω εδώ, ενώ έξω χιονίζει.

Ίσως και να μην το θυμόμουν πια, αλλά το κλιπάκι τού προσέδωσε μια αύρα ανθρωπιάς και νοσταλγίας που δεν ξέρω αν θα την είχε από μόνο του. Και κάποια πρόσωπα, κάποια βλέμματα έγραψαν μέσα μου- όπως το σφαγμένο βλέμμα του κουστουμαρισμένου εκείνου μαύρου κυρίου με το χαρτοφύλακα, ή η αόρατη σκιά που πέφτει επάνω στη ματιά του κυρίου με το υπογένειο, ή η έκδηλη αγωνία της πάλαι ποτέ ντίβας της τάξης για το αν περνά ακόμη η μπογιά της-ησυχάστε, καλή μου, είστε ακόμα όμορφη. Αλλιώς όμορφη.

12 Φεβ 2008

".... βροχή ή χιονόνερο στα ανατολικά και νότια και χιόνια στα ορεινά. Σταδιακή βελτίωση από τα βόρεια και τα δυτικά" (από τη σημερινή πρόγνωση).

Winter kept us warm, covering

Earth in forgetful snow, feeding

A little life with dried tubers.


Ο χειμώνας μας κράτησε ζεστούς, καλύπτοντας

Τη γη με χιόνι λησμονιάς, ταϊζοντας

Μια μικρή ζωή με ξερούς βολβούς.

T.S. Eliot, από την "'Έρημη Χώρα".


Να βαστούσε λίγο ακόμα,

Να σαβανώσει ό,τι νεκρό,

Να παγώσει τις μνήμες

που δαγκώνουν σαν ρεύμα ηλεκτρικό σαν τις αγγίζεις,

Να αγνίσει την επιφάνεια -έστω!-

Σκεπάζοντας λευκά τα άμορφα σπαράγματα,

Ως ανάχωμα απωθώντας

Μελανοχίτωνες σκέψεις.


For further reading: "Ο έρωτας στα χιόνια" του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη.

Μπροστά σ' αυτό το διήγημα, πλείστα όσα είναι απλώς οδοντόπαστες.

Update:

"(...) ...Eξεπιάσθη από την λαβήν του. Eκλονήθη, εσαρρίσθη, έκλινε και έπεσεν. Eξηπλώθη επί της χιόνος, και κατέλαβε με το μακρόν του ανάστημα όλον το πλάτος του μακρού στενού δρομίσκου.

Άπαξ εδοκίμασε να σηκωθή, και είτα εναρκώθη. Eύρισκε φρικώδη ζέστην εις την χιόνα.

«Eίχαν οι φωτιές έρωτα!... Eίχαν οι θηλιές χιόνια!»

Kαι το παράθυρον προ μιας στιγμής είχε κλεισθή. Kαι αν μίαν μόνον στιγμήν ηργοπόρει, ο σύζυγος της Πολυλογούς θα έβλεπε τον άνθρωπον να πέση επί της χιόνος.

Πλην δεν τον είδεν ούτε αυτός ούτε κανείς άλλος. K’ επάνω εις την χιόνα έπεσε χιών. Kαι η χιών εστοιβάχθη, εσωρεύθη δύο πιθαμάς, εκορυφώθη. Kαι η χιών έγινε σινδών, σάβανον.

Kαι ο μπαρμπα-Γιαννιός άσπρισεν όλος, κ’ εκοιμήθη υπό την χιόνα, διά να μη παρασταθή γυμνός και τετραχηλισμένος, αυτός και η ζωή του και αι πράξεις του, ενώπιον του Kριτού, του Παλαιού Hμερών, του Tρισαγίου."

31 Ιαν 2008

Μνημόσυνο

Στις 30 Ιανουαρίου 1948, ο δούλος του Θεού Μοhandas Karamchand Gandhi, γνωστός ως Mahatma (Μεγάλη Ψυχή), ο άνθρωπος που οδήγησε στην ελευθερία το λαό του χωρίς ν' ανοίξει μια Βρεταννική μύτη, ο άνθρωπος που αποκήρυττε τη βία σε κάθε της μορφή, ετελείωσε τον επίγειο βίο του, χτυπημένος από τις σφαίρες ενός φανατικού Ινδουιστή.

Είπε:

"Το "οφθαλμόν αντί οφθαλμού" μας κάνει όλους τυφλούς"

"Όταν απελπίζομαι, θυμάμαι πως διαμέσου της ιστορίας η οδός της αλήθειας και της αγάπης πάντα νικά. Υπήρξαν τύραννοι και φονιάδες και, για έναν καιρό, έμοιαζαν αήττητοι, αλλά στο τέλος πάντα πέφτουν-σκεφτείτε το: πάντα"

"Υπάρχουν πολλοί λόγοι για τους οποίους είμαι έτοιμος να πεθάνω, αλλά κανένας για τον οποίο είμαι έτοιμος να σκοτώσω".



«Οι γενιές που θα έρθουν δεν θα μπορούν να πιστέψουν ότι κάποτε ένας τέτοιος άνθρωπος περπάτησε πάνω στη Γη».
Άλμπερτ Aϊνσταϊν, για τον Μαχάτμα Γκάντι


Περισσότερα για τον άνθρωπο και τη ζωή του εδώ.

25 Ιαν 2008

Αντισταθείτε

Πέρα και έξω από ύποπτες συναλλαγές, DVD, σκάνδαλα, άλματα στο κενό παραγόντων της εξουσίας, καταβαραθρώσεις χρηματιστηρίων, γενικευμένο τίποτα που ποζάρει ως πρόταση lifestyle, κενά βλέμματα, γλοιώδεις υπερασπιστές της Ηθικής, κυνικές γκριμάτσες και παιδαριώδη επιχειρηματολογία "κομιστών", πτωματοφάγα όρνεα που αλληλοσπαράζονται, πολυδιαφημισμένες -και κερδοφόρες- λυκοφιλίες που διαλύονται με κρότους ηχηρών πορδών σε ζωντανή μετάδοση,

υπάρχει το Αληθές, η Ζωή, που καλεί κι αντιστέκεται.




My friend, blood shaking my heart

The awful daring of a moment's surrender

Which an age of prudence can never retract

By this, and this only, we have existed

Which is not to be found in our obituaries

Or in memories draped by the beneficent spider

Or under seals broken by the lean solicitor

In our empty rooms.




Φίλε μου, αίμα που την καρδιά μου ανακινεί

Η φοβερή η τόλμη μιας στιγμής παραδομού

Που ένας αιώνας φρόνησης ποτέ δεν θ' αναιρέσει

Μ' αυτήν, μ' αυτήν και μόνο, έχουμε υπάρξει

Που στις νεκρολογίες μας δεν θα βρεθεί ποτέ,

Μήτε σε μνήμες, που με πέπλα κάλυψε η ελεούσα αράχνη,

Ή κάτω από σφραγίδες που έσπασε ο ισχνός συμβολαιογράφος

Στις αδειανές μας κάμαρες.


T.S.Eliot, από την Έρημη Χώρα, με επιφύλαξη παντός δικαιώματος για τη μετάφραση.
Η φωτογραφία είναι της Julia Margaret Cameron.


Πήρα τη σκυτάλη από τον Αλέξη. Πασάρω στη Φιλομήλα, το Γιώργο, την Credit και την -μπλογκικώς άστεγη- Athanasia.

19 Ιαν 2008

A Song for Europe


Είναι Νοέμβρης, πέντε χρόνους πριν, σουλάτσο αμέριμνο στις Βρυξέλλες, τη Μπρυζ και την Αμβέρσα. Χάζι στην παράξενη, μπαρόκ ωραιότητα των πόλεων, υποδυόμενος τον περιηγητή, γράφοντας ολίγους, μάλλον δήθεν, στίχους, για"... έναν καθεδρικό επιβλητικό, από καιρό ακατοίκητο κι εκείνη -την όποια εκείνη- απούσα πάντοτε". Xα!





Κι έπειτα, δυο χρόνια πιο μετά, Αγία Πετρούπολη ...

- προσκύνημα στον τάφο του Μεγάλου Αμαρτωλού...

...κι έπειτα Μόσχα, περίπατος στην οδό Αρμπάτ..




...και τβόλτα στο Κρεμλίνο, θλιβόμενοι με τα καζίνα σε κάθε δεύτερη γωνιά και τα δροσερά κοριτσάκια που περιμένουν στο lobby του ξενοδοχείου να εμφανιστεί ο ματσωμένος πελάτης, που ορέχτηκε άγουρη σάρκα. Παρέα μου καλοί φίλοι, άλλοτε λιγότερο κι άλλοτε περισσότερο δεμένοι, καλά περνάμε.


Ένα χρόνο πιο μετά, καλοκαίρι, επαφή πρώτη με το Βερολίνο, την άπλα και την ανοχή του, τα όμορφα του σπίτια, τα πάρκα και τις λίμνες, με την ανθρώπινη...


...αθώα άνεση των Γερμανών να ξαπλώνονται ολόγυμνοι στον ήλιο. Συντροφευμένος τούτη τη φορά, με τη Ν., ν' ανασαίνουμε λίγο ένα γλυκό "μαζί" στην όμορφη πόλη, σουλατσάροντας στο Nikolaiviertel... ...και στους δρόμους του Potsdam. Αγάπησα την πόλη αυτή, πήγαμε και το άλλο καλοκαίρι- ήταν, ίσως, ακόμα πιο όμορφα- παρέα μ' άλλους δυο φίλους.

Φλεβάρης πέρυσι, καρναβάλι, επίσκεψη ιαματική στην παλιά αρχόντισσα πόλη- ποίηση τα παλιά αρχοντόσπιτα, η σοφίτα που μέναμε, τα ζευγάρια των μασκαρεμένων Βενετσιάνων- παντού μια γλυκιά αύρα νοσταλγίας, βόλτες και μπίρα στο Campo Santo Stefano και στην Academia, εγώ ν' ανακτώ δυνάμεις βαθμιαία και να ξεδιαλύνω τα μέσα μου κουβάρια, χάρη στη Ν. που παρέστεκε υπομονετικά κι ανεχόταν.



Kαι τώρα Μόναχο, στο κρύο τοπίο της κεντρικής Ευρώπης- τα είδατε τις προάλλες.



Κι έπειτα προσγείωση στην πόλη που με γέννησε, και που πάντα θα κουβαλάω μαζί μου, είτε το νιώθω, είτε όχι. Στον εαυτό μου και στο σπίτι μου, σ' έναν τόπο που, στην καλύτερη περίπτωση, ψάχνει να βρει ποιος είναι, όταν δεν φτιασιδώνεται στον καθρέφτη και δεν πιθηκίζει διάφορα, αλλότρια και ξένα.




Πίσω στη ρουτινιέρικη, ανιαρή δουλειά, στα απογέματα παρέα με τα X-files μέχρι να νυστάξω, στους διαλόγους με την αφεντιά μου, στο ιστολόγιο τούτο, καθώς και τα δικά σας, στην κιθάρα που πασχίζω να γρατζουνίσω λίγο καλύτερα, στους φίλους με τους οποίους ξεμακρύναμε, ψάχνοντας να ξαναπιαστεί το νήμα, με τη Ν. να ψάχνουμε χρόνο να βρεθούμε, και μέ τον Ε. ...


...τον όμορφο και απλό στο νου μακρινό μας εξάδερφο, που ήρθε ως εξ ουρανού, κρατώντας κλειδιά για πόρτες κλειστές στο στόμα του, χωρίς να το ξέρει.




Όχι, να μην πιστέψω τον κ. Bryan Ferry, τον ευγενή δανδή, il y a plus que le passe, πρέπει να υπάρχει και κάτι ακόμα να μας συνδέει, μεταξύ μας και με τον τόπο, όχι μόνο το παρελθόν -ένα παρελθόν, απ' το οποίο επιλεκτικά διαλέγουμε ένδοξες στιγμές και γαντζωνόμαστε, αφήνοντας ένα παρόν σχεδόν ανύπαρκτο, να παραπαίει σαν πύργος από τραπουλόχαρτα στο ρεύμα του ανέμου.


Έτσι, καθώς κυλά ο Γενάρης ετούτου του χρόνου.