Η σφαγή των αμάχων

Tου Aντωνη Kαρκαγιαννη

Λέγεται ότι η εκεχειρία στη Γάζα ήταν ένα «δώρο» που το Ισραήλ και η Χαμάς επιφύλασσαν στον νέο πρόεδρο των ΗΠΑ, τον Μπαράκ Ομπάμα, επί τη ορκωμοσία του. Αν είναι αλήθεια θα πρόκειται για το πιο μακάβριο «δώρο». Χρειάσθηκε η σφαγή εκατοντάδων αμάχων και η καταστροφή των εστιών τους για να καταλήξουν σε αυτό το μακάβριο «δώρο».

Από την πρώτη στιγμή ετέθη (και μέσα στο Ισραήλ) το ερώτημα: Με ποιο σκοπό εξαπέλυσε, με όλα τα σύγχρονα οπλικά συστήματα, μια τόσο σφοδρή επίθεση; Για να συντρίψουν τη Χαμάς, έλεγαν, επειδή τη θεωρούν τρομοκρατική οργάνωση. Πολλοί παρατηρητές σημείωναν ότι τούτο είναι σχεδόν ανέφικτο γιατί η Χαμάς δεν είναι απλά και μόνο τρομοκρατική οργάνωση, αλλά και πολιτικό - πατριωτικό κόμμα που διαχέεται και διακλαδώνεται μέσα στον λαό των Παλαιστινίων. Μια στρατιωτική επιχείρηση, αυτής της έκτασης και αυτής της ισχύος, για να συντρίψουν τη Χαμάς, μοιραία θα κατέληγε σε επιχείρηση εναντίον του άμαχου πληθυσμού.

Στρατηγικός σκοπός, ο άμαχος πληθυσμός! Το φαινόμενο σημειώνεται σχετικά πρόσφατα, στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Ποτέ, και προηγούμενα, δεν έλειψαν οι σφαγές των αμάχων, αλλά πάντοτε συνδέονταν με λεηλασίες, με κατακτήσεις εδαφών ή ως επιβεβαίωση ισχύος και κυριαρχίας. Δεν ήταν αυτοτελής στρατιωτική επιδίωξη.

Αρχισε να είναι αυτοτελής επιδίωξη με τους βομβαρδισμούς του Λονδίνου από τη χιτλερική αεροπορία. Η εξέλιξη των οπλικών συστημάτων είχε καταστήσει στρατηγικό σκοπό τη συντριβή των αμάχων στα μετόπισθεν.

Οι Σύμμαχοι μιμήθηκαν πιστά, αλλά σε μεγαλύτερη κλίμακα, το παράδειγμα των χιτλερικών, βομβαρδίζοντας ανηλεώς τις γερμανικές πόλεις, λίγους μόνο μήνες πριν από το τέλος του πολέμου. Τα θύματα μεταξύ των αμάχων ανήλθαν συνολικά σε εκατοντάδες χιλιάδες και ολόκληρες πόλεις ισοπεδώθηκαν. Η έκταση αυτής της σφαγής και αυτών των καταστροφών απεκρύβη από τους «νικητές» επί δεκαετίες ή παρουσιάσθηκαν ως αντίποινα για αντίστοιχες χιτλερικές ωμότητες. Μόνο τα τελευταία χρόνια αρχίζουν να μελετώνται από τους ιστορικούς και να έρχεται στην επιφάνεια η έκταση και η αγριότητα της «ανθρωπιστικής καταστροφής» Οι ιστορικοί συμφωνούν ότι δεν υπήρχε σχεδόν κανένας στρατιωτικός λόγος για τον βομβαρδισμό των γερμανικών πόλεων. Ο μόνος λόγος ήταν η σφαγή των αμάχων και η καταστροφή των εστιών τους.

Το φαινόμενο κορυφώθηκε, ακολουθώντας την «πρόοδο» των μέσων μαζικής καταστροφής, με τις δύο ατομικές βόμβες στη Χιροσίμα και στο Ναγκασάκι, με περίπου 200.000 θύματα συνολικά. Ηταν η πιο καθαρή και απροκάλυπτη στρατιωτική επίθεση με στόχο μόνο τον άμαχο πληθυσμό επειδή αυτός ο στόχος θεωρήθηκε πιο αποτελεσματικός για τη «νίκη» και το τέλος του πολέμου από οποιαδήποτε άλλη στρατιωτική επιχείρηση. Με στόχο τους αμάχους...

Είναι λυπηρό ότι η επίθεση του Ισραήλ εναντίον της Λωρίζας της Γάζας μιμείται αυτά τα παραδείγματα και κυνικά τα επαναλαμβάνει. Προσωπικά πίστευα και εξακολουθώ να πιστεύω ότι η ύπαρξη του Ισραήλ στη Μέση Ανατολή είναι μια πολυσήμαντη ιστορική παρέμβαση, πολιτική και πολιτισμική ταυτόχρονα. Γεγονότα όπως η επιδρομή εναντίον της Λωρίδας της Γάζας και η κυνική σφαγή των αμάχων ακυρώνουν και τελικά καταστρέφουν οποιονδήποτε ρόλο.

Στο ίδιο το Ισραήλ έχουν αρχίσει να ρωτούν: Ποιος τελικά ήταν ο σκοπός αυτής της επιδρομής; Για την ώρα το μόνο αποτέλεσμα είναι η σφαγή των αμάχων...

Από τη σημερινή "Καθημερινή"

Ο ψυχικός συγκλονισμός του θεατή είναι αναπότρεπτος.

Μια δημιουργία που, άπαξ και διασταυρωθείς μαζί της στο διάβα του βίου, αλλάζεις βαθιά...

Είναι μυστηριακό, απίθανο, εξαίσιο... Έτσι είναι η Τέχνη.

Και με κάνει να βουρκώνω.

Ιδού πώς κάποιος φωτισμένος δημιουργός συνέλαβε, ήδη από εικοσαετίας και βάλε, τα αδιέξοδα και το κατρακύλημα της νέας γενιάς σε βίαιους τρόπους αντίδρασης απέναντι σε μια κοινωνία σε βαθιά κρίση. Γιατί και τότε συνέβαιναν έκτροπα, αν και σε μικρότερη κλίμακα.

Στο δεύτερο απόσπασμα φαίνεται και η θεραπεία που προτείνει.

Κι όλα αυτά με τον υπαινικτικό, μεστό λόγο της Μεγάλης Τέχνης...

Ως συνέχεια, δύο κείμενα του Π. Μανδραβέλη

«Στρακαστρούκες» και «προκλήσεις»

Tου Πασχου Μανδραβελη / pmandravelis@kathimerini. gr

Είναι φρικτά όσα διαδραματίζονται στη Γάζα και στο αίμα δεν χωράει συμψηφισμός. Οχι μόνο στον αριθμό των νεκρών, αλλά κι εξαιτίας της διαφορετικής θέσης που έχουν οι δύο αντιμαχόμενες πλευρές. Το Ισραήλ είναι μια δυτική δημοκρατία, η οποία έχει κατ’ ουσία να αντιμετωπίσει ένα ιδιότυπο πρόβλημα τρομοκρατίας. Οι ρουκέτες που εκτοξεύουν οι «τρελοί του Θεού» τρομοκρατούν, και παρά το γεγονός ότι είναι μικρής ισχύος δημιουργούν ανασφάλεια στον πληθυσμό. Δεν είναι μικρό πράγμα να περπατάς στον δρόμο και ξαφνικά να σκάει δίπλα σου μια ρουκέτα και φυσικά δεν είναι ευχάριστο να ζεις υπό το καθεστώς της διαρκούς απειλής. Εστω κι από ρουκέτες μικρής ισχύος.

Ομως το Ισραήλ είναι δημοκρατία και από τις δημοκρατίες μάθαμε να ζητάμε αυτοσυγκράτηση. Ακόμη και όταν απειλούνται ή δέχονται επίθεση. Οχι για ηθικούς λόγους, αλλά για πολύ πρακτικούς. Διδαχθήκαμε από την ιστορία ότι η βία δεν λύνει προβλήματα, αλλά τα διογκώνει. Και επειδή οι δημοκρατικές χώρες έχουν ένα επίπεδο μεγαλύτερης ωριμότητας, απ’ όσο ο κατσαπλιάδες της Χαμάς, περιμένουμε από τις δημοκρατίες να κάνουν τη δύσκολη δουλειά. Πρέπει να βρίσκουν ευφάνταστους τρόπους για να τερματιστεί η βία. Φταίνε, δεν φταίνε. Περιμένουμε από οργανωμένες χώρες να λειτουργούν όπως οι αστυνομικοί στις οργανωμένες κοινωνίες. Να αμύνονται, αλλά χωρίς υπερβολική βία. Να επιβάλλουν το νόμιμο, όχι όμως με μέτρα που πλήττουν δικαίους και αδίκους, αμάχους και παρανόμους. Δεν είναι εύκολη δουλειά, όπως και η δουλειά των αστυνομικών δεν είναι εύκολη. Ομως, από οργανωμένα κράτη και σε οργανωμένες κοινωνίες περιμένουμε να γίνουν τα αδύνατα, δυνατά. Να γίνουν όλα εκείνα τα βήματα που θα σπάσουν τον κύκλο της βίας.

Στην Ελλάδα, βέβαια, έχουμε ένα περίεργο τρόπο θεώρησης του Μεσανατολικού. Το θυμόμαστε μόνο σαν κινηθεί το Ισραήλ. Το άλλο παράδοξο είναι ότι αυτοί που μπήγουν τις γοερότερες κραυγές για τη σκληρή πολιτική του Ισραήλ είναι οι κήρυκες της σκληρής πολιτικής απέναντι στον «Δαβίδ» της δικής μας διαμάχης, απέναντι στην ακατονόμαστη βόρειο γείτονά μας. Εκείνοι που θρηνούν για τον αποκλεισμό της Γάζας ήταν οι πιο ένθερμοι χειροκροτητές του ελληνικού εμπάργκο κατά της «Φυρομίας».

Εντάξει! Καταλαβαίνουμε πως είναι διαφορετικό να σου ρίχνουν ρουκέτες στο κεφάλι και διαφορετικό να σου πετούν προσβολές του στυλ «εμείς είμαστε απόγονοι των αρχαίων Μακεδόνων», αλλά υπάρχει μια συνομοταξία αριστερών που θυμούνται τον διεθνισμό μόνο σε ό,τι αφορά τους συμμάχους των ΗΠΑ. Το άλλο παράδοξο είναι ότι από τη μια ελεεινολογούν το Ισραήλ, τη σκληρή πολιτική του, και από την άλλη εκφράζουν τον ανυπόκριτο θαυμασμό τους: «Θα επέτρεπε ποτέ το Ισραήλ να γίνει αυτό;» Υποβαθμίζουν την απειλή της Χαμάς, με εκφράσεις του στυλ «εκτόξευσαν λίγες ρουκετούλες» (sic), ή «αμόλησαν μερικές στρακαστρούκες», αλλά θεωρούν μέγιστη πρόκληση το να ονομαστεί ένα γήπεδο «Βασιλέας Φίλιππος ο Β΄».

Ευτυχώς δεν θα μάθουμε ποτέ, αλλά θα είχε ενδιαφέρον να ξέραμε τι θα ζητούσαν από την ελληνική κυβέρνηση, αν ο δικός μας γείτονας αντί για «προκλήσεις», εκτόξευε σε τακτά χρονικά διαστήματα μερικές πραγματικές «ρουκετούλες» σε μια ακτίνα μέχρι τη Λάρισα.

Της Χαμάς τους ο χαβάς…

Tου Πασχου Μανδραβελη / pmandravelis@kathimerini. gr

Είπαμε ότι οι δημοκρατίες είναι πιο ανεκτικές, απ’ ό, τι καθεστώτα ανεγκέφαλων φανατικών που σπρώχνουν τους λαούς στην καταστροφή, αλλά ποιο είναι το όριο της ανοχής των; Μέχρι της αυτοκαταστροφής των ίδιων των δημοκρατιών; Σύμφωνοι! Ο παλαιστινιακός λαός εξέλεξε τη Χαμάς και η επιλογή του είναι σεβαστή, αλλά αυτό σημαίνει ότι πρέπει και να τη χειροκροτούμε; Ή μήπως να τη χρηματοδοτούμε χωρίς καν να ελέγχουμε τι γίνονται τα λεφτά που στέλνουμε;

Μια από τις αριστερές μπαρούφες που άκριτα διακινούνται στον δημόσιο διάλογο είναι ότι ΗΠΑ και Ευρώπη σταμάτησαν να χρηματοδοτούν τους Παλαιστινίους μόλις αυτοί εξέλεξαν τους «τρελούς του Θεού» στην εξουσία: «Τιμωρούν τον παλαιστινιακό λαό για τις επιλογές του», είναι το σύνθημα που διαρκώς επαναλαμβάνεται μέχρι που έγινε σκληρό δόγμα. Και με αυτή τη στρεβλή λογική ρίχνουν και τις αντιευρωπαϊκές βολές: «Δεν σας τα λέγαμε εμείς; ΕΟΚ και ΝΑΤΟ είναι το ίδιο συνδικάτο. Η Ευρώπη ξεσκεπάστηκε και ακολουθεί την πολιτική των ΗΠΑ».

Το πρώτο ερώτημα, βέβαια, σ’ αυτού του τύπου τις αιτιάσεις είναι: Και τι ακριβώς έπρεπε να κάνει η Δύση μετά το ανεπιθύμητο γι’ αυτήν αποτέλεσμα; Να αυξήσει τη χρηματοδότηση; Να σκεφθεί ότι τώρα, λόγω Χαμάς, οι Παλαιστίνιοι θα έχουν περισσότερα έξοδα για ρουκέτες και θα πρέπει να δώσουν κάτι παραπάνω; Να πουν «μπράβο, παιδιά, που εκλέξατε αυτούς που θέλουν την καταστροφή του Ισραήλ και να… Εμείς δεν σας τιμωρούμε, αλλά πάρτε και κάτι επιπλέον για να εξοπλιστεί καλύτερα η Χαμάς»;

Τα παραπάνω δεν είναι σχήμα λόγου, είναι η διαμάχη που έχουν οι χρηματοδότριες χώρες με τους εκλεγμένους των Παλαιστινίων. Η Χαμάς θέλει τη βοήθεια εν λευκώ, οι χρηματοδότες θέλουν να εξασφαλίσουν ότι τα λεφτά τους δεν θα γίνονται εκρηκτικά για να ανατινάζονται παιδάκια σε ισραηλινά λεωφορεία. Κι εξάλλου, όταν ένας λαός λιμοκτονεί –κατά πώς λένε τα ελληνικά ΜΜΕ– ξοδεύεις και την τελευταία πεντάρα σε τρόφιμα, δεν αγοράζεις πυραύλους για να τους εκτοξεύεις σ’ αυτούς που σε αδίκησαν. Κινητοποιείς τον λαό να ικανοποιήσει τις ζωτικές του ανάγκες, δεν ρίχνεις το βάρος στη στρατολόγηση αμούστακων παλικαριών για να γίνουν «μάρτυρες». Οργώνεις όση γη κατέχεις, δεν φτιάχνεις τούνελ για τη μεταφορά οπλισμού.

Σε κάθε πόλεμο οργιάζει η εκατέρωθεν προπαγάνδα. Την ισραηλινή τη βλέπουμε και ορθώς την επικρίνουμε με σφοδρότητα. Αυτή έχει να κάνει κυρίως με την πολιτική τους στα κατεχόμενα. Ολο δηλώνουν ότι αποσύρονται στα σύνορα του 1967 και όλο κάποιοι δικοί τους ανεγκέφαλοι επεκτείνουν τους οικισμούς.

Από την άλλη, όμως, υπάρχει και η προπαγάνδα της Χαμάς, που χρησιμοποιεί το δράμα ενός λαού για να επιτύχει τα έτσι κι αλλιώς ανεδαφικά θρησκευτικο–πολιτικά της οράματα. Η στρατηγική της είναι η θυματοποίηση των Παλαιστινίων, για να μπορούν να δείχνουν νεκρά μωρά στην τηλεόραση. Σύμφωνοι! Το Ισραήλ φέρει το μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης για όσα γίνονται. Αλλά αυτό δεν αθωώνει τους Χανίγια και άλλους θρησκόληπτους αυτού του κόσμου.

Στην Ελλάδα, το πρόβλημα για μια ακόμη φορά είναι ο δαλτονισμός στη διαμόρφωση της κοινής γνώμης. Είπαμε: Το πρώτο θύμα ενός πολέμου είναι η αλήθεια, αλλά τόσοι πρόθυμοι θύτες δεν υπάρχουν ούτε στα παλαιστινιακά εδάφη.

Γέννησε η μαρτυρική Μέση Ανατολή έναν Γιάσερ Αραφάτ, αγωνιστή, άνθρωπο-σύμβολο, που έχει ήδη καταχωρηθεί στα βιβλιά της Ιστορίας- μεταξύ άλλων, γιατί κλώτσησε ευκαιρίες σημαντικών συμβιβασμών και εκμεταλλεύτηκε την αγωνία και τον καημό των ανθρώπων του, τάζοντάς τους εκείνα που, ήξερε καλά, δεν ήταν και δεν θα ‘ναι δυνατόν να γίνουν πράξη ποτέ: Πρωτεύουσα του παλαιστινιακού κράτους, να είναι η Ιερουσαλήμ.

Γέννησε έναν Αριέλ Σαρόν, άνθρωπο που έχει περάσει στα κατάστιχα της Ιστορίας σαν «Χασάπης», ήδη από τα χρόνια του ’80, όταν ήταν Υπουργός Άμυνας του Ισραήλ και βοήθησε τους Λιβανέζους Φαλαγγίτες στις φρικτές σφαγές της Σάμπρα και της Σατίλα.

Γέννησε πολλούς, που βαδίζουν στα ίδια χνάρια. Κι ακόμη περισσότερους, κι από τις δυο πλευρές, που τα ονόματά τους δεν θα καταγραφούν σε κανένα ιστορικό εγχειρίδιο – είναι γιατί οι καημοί και οι πόθοι, τα δάκρυα κι η αγωνία των απλών ανθρώπων, που δεν έχουν αξιώματα και τίτλους, δεν ενδιαφέρουν αρκετά, ώστε να αξίζουν μια μνεία στα ιστορικά εγχειρίδια.

Κι αυτοί, οι πολλοί, είναι μπλεγμένοι σ’ έναν ατέλειωτο φαύλο κύκλο από αίμα και βία, έρμαια της απόγνωσής τους και των φαντασιώσεων δύναμης και μεγαλείου του κάθε μικρού ή μεγάλου πολέμαρχου- κι υπάρχουν πολλοί τέτοιοι, που δεν βρίσκουν καλύτερο απ’ τον πόλεμο: Χάρη σ’ αυτόν υπάρχουν και είναι κάποιοι.

Στο έξοχο βιβλίο «From Beirut to Jerusalem», ο Thomas L. Friedman, Αμερικανοεβραίος δημοσιογράφος, που έζησε από κοντά τον εμφύλιο του Λιβάνου, αναφέρει το παρακάτω αποκαλυπτικό γεγονός:

Η Βηρυττός, ρημαγμένη, χωρισμένη στα δυο, κάθε βράδυ κοιμάται ανήσυχο ύπνο, που τον ταράζουν οι ρίψεις όλμων κι απ’ τις δυο μεριές.

Μετρά ήδη εννιά χρόνια σπαραγμού, κι οι κάτοικοι δεν το αντέχουν άλλο. Οργανώνουν μια μεγάλη πορεία ενάντια στον πόλεμο, διεκδικώντας να πάρουν πίσω τη ζωή τους και την πόλη τους.

Το βράδυ πριν την πορεία, η Βηρυττός συγκλονίζεταιε από τις εκρήξεις μιας λυσσαλέας ανταλλαγής όλμων, τόσο που με λύπη οι οργανωτές αποφασίζουν να ματαιώσουν την πορεία. Μόνο δυο φανταράκια του Λιβανικού στρατού εμφανίζονται τηνεπομένη στην αφετηρία, δεν έμαθαν τα της ματαίωσης.

Το ίδιο βράδυ, η πόλη θα γνωρίσει ίσως την πιο ήσυχη νύχτα που είχε ζήσει καθ’όλη τη διάρκεια του εμφυλίου-χωρίς να έχουν συνεννοηθεί, οι εκατέρωθεν πολέμαρχοι μοάζουν να συμφωνούν στο ότι ο στόχος έχει επιτευχθεί και ότι τίπτε δεν απειλεί το status quo του πολέμου, που τους είναι τόσο απαραίτητος.

...................................

Τα λεβεντόπαιδα της Χαμάς και της Χεζμπολλάχ, αλλά και τα ισραηλινά νεγκατίφ τους, κλεισμένοι στα κοστούμια και τις στολές με τα παράσημα, υπάρχουν, επιβεβαιώνονται, εκλέγονται σε θέσεις εξουσίας, χάρη στη βία και τη σφαγή. Δεν θ’ αφήσουν εύκολα να ειρηνεύσει ο τόπος.

Στην τωρινή συγκυρία, με δεδομένο το άνισο της σύγκρουσης, το Ισραήλ παίζει αυτό το ρόλο του θύτη. Στο κάτω-κάτω, δεν κατάφερε η Χαμάς να γίνει η εκλεγμένη κυβέρνηση των Παλαιστινίων της Γάζας από μόνη της – οι ισραηλινές ακρότητες, οι εποικισμοί, το τείχος, ο συνεχιζόμενος αποκλεισμός, όλα ήταν βούτυρο στο ψωμί των ηγετών της.

Κι όσο κι αν δεν έχω καμμιά αμφιβολία για το τι θα έπρατταν οι μάγκες της Χαμάς αν είχαν τη δύναμη πυρός των Ισραηλινών, η ανισότητα της σύγκρουσης δεν παύει να σοκάρει και να βάζει σε σκέψεις για το τι τελικά έχει κατά νου η Ισραηλινή ηγεσία. Ίσως να έχουν αποφασίσει από καιρό να εφαρμόσουν κάποιου είδους «Τελική Λύση».

Αυτά, όμως, είναι γνωστά. Αυτό που με βασανίζει εμένα, είμαστε εμείς, εμείς και οι διαμαρτυρίες μας.

Tη στιγμή αυτή, οι διαμαρτυρίες για την Ισραηλινή βία είναι επιβεβλημένες. Όσο κι αν το ζητά ο ψυχισμός μας, όμως, σχηματικοί "καλοί" και "κακοί" δεν θα βρεθούν, τέτοιοι όπως τους έχουμε ανάγκη για να κοιμόμαστε ήσυχοι και να μη βλέπουμε πως όλοι είναι δυνατόν -και συχνά εύκολο- να γλιστρήσουμε στην κτηνωδία. Δεν βλέπω να έχουμε την ωριμότητα να καταδικάσουμε τη βία και τις ακρότητες της άλλης πλευράς, ακόμα κι ότανπρόκειται για τυφλά χτυπήματα, επιθέσεις αυτοκτονίας σε λεωφορεία και μπαρ.
Άραγε, γιατί; Η βία του Ισραήλ και η βία των Χαμάς, Χεζμπολλάχ, κλπ, διαφέρουν ποσοτικά- κι αυτό έχει τη σημασία του. Ποιοτικά, πόσο διαφέρουν;

Δεν θα είμαι politically correct: Εμείς… όπως είμαστε αντι-αμερικανοί, έτσι είμαστε κι αντι-Ισραηλινοί, εδώ και πολλά χρόνια- αυτά τα δυο πάνε μαζί, άλλωστε.

Οι συλλογικοί μας μύθοι, και οι ποικίλοι ιστορικοί μας εθισμοί, μας το επιβάλλουν. Τη στάση μας, των απλών πολιτών, συχνά καθορίζουν τα πάσης φύσεως απωθημένα μας, ή τα εξαρτημένα αντανακλαστικά μας- κι ας το παραδεχτούμε: στον τρόπο που σκεπτόμαστε υπάρχει ένας καλά ριζωμένος αντισημιτισμός, που δεν αφορά μόνο τον κ. Καρατζαφέρη και την παρέα του, αλλά ακόμα και τους παρ’ ημίν προοδευτικούς (τα πιθανά εισαγωγικά τα αφήνω στη διακριτική ευχέρεια του αναγνώστη).

Και διερωτώμαι: όταν η στάση μας απέναντι στη βία είναι προϊόν σχετικισμού, όσο δεν καταδικάζουμε τη βία γενικώς και ανεξαιρέτως, από όπου κι αν προέρχεται, συμβάλλουμε άραγε στη λύση της τραγωδίας; Ή μήπως το αντίθετο;

Φοβάμαι πως έτσι συμβάλλουμε στη διαιώνιση της φρίκης. Όντας έτοιμοι να δικαιώσουμε τις ακρότητες στις οποίες προβαίνει ή θα προβεί η πιο αδύναμη πλευρά της σημερινής σύγκρουσης, συμμετέχουμε στην προετοιμασία της αυριανής αντιστροφής της, όταν τα σημερινά θύματα ή ίσως οι κληρονόμοι τους - γνήσιοι ή ψευδεπίγραφοι, ειλικρινείς ή κάπηλοι μου είναι αδιάφορο - θα έχουν τη δύναμη να ξεπληρώσουν - και με τόκο- τη βία του σήμερα. Φοβάμαι πως θα έχουν υιοθετήσει τον κυνισμό, τη ρητορική και την αγριότητα των σημερινών διωκτών τους.

Νενικήκαμεν

Λοιπόν, ο Πάππος αναγγέλει περιχαρής τη βράβευση της -γνωστής στους συχνάζοντες στο καλύβι- φωτογραφίας που βλέπετε παρακάτω, στο Ελληνικό σκέλος του διεθνούς διαγωνισμού φωτογραφίας του National Geographic.


Τσιμπήσαμε το τρίτο βραβείο- μια Sony ψηφιακή, όταν την παραλάβω θα σας πω περισσότερα.

Καλά Χριστούγεννα και να είστε όλοι καλά.

Αυγουστίνος και Παναγιώτης, «παράπλευρες απώλειες»

Της Μαριλης Mαργωμενου

Ο Αυγουστίνος είναι 26 χρονών και ο Παναγιώτης 25. Δύο χρόνια πριν, ο Αυγουστίνος ήταν φοιτητής και ο Παναγιώτης αστυνομικός. Μέχρι που τον Αυγουστίνο τον ξυλοκόπησαν οι αστυνομικοί και από τότε ζει σε κατάσταση μόνιμου σοκ, και τον Παναγιώτη τον χτύπησαν με λοστούς οι αναρχικοί, κι απ’ τα χτυπήματα το μυαλό του δεν συνήλθε ποτέ.

Στις 17 Νοεμβρίου του 2006, ο Αυγουστίνος Δημητρίου ήταν μόλις ένα μήνα φοιτητής στη Θεσσαλονίκη. Βγήκε βόλτα στην πόλη, χωρίς καν να ξέρει πως εκείνο το βράδυ γινόταν διαδήλωση για το Πολυτεχνείο. Οι αστυνομικοί που τον ξάπλωσαν κάτω τον χτυπούσαν ανελέητα για είκοσι λεπτά. Οταν ο Αυγουστίνος κατέληξε αιμόφυρτος στο νοσοκομείο, οι αστυνομικοί δεν πήραν καν τους δικούς του τηλέφωνο. Με τα μάτια τυφλά απ’ το αίμα, το παιδί ψηλάφισε το κινητό που είχε κρύψει στα εσώρουχά του, κι έστειλε μήνυμα στον αδελφό του: «Σχισμένα χείλη και διαλυμένη μύτη. Δεν μπορώ. Βοήθεια».

Δύο χρόνια μετά, ο Αυγουστίνος δεν θέλει πια να σπουδάσει. Στην πραγματικότητα, δεν θέλει πια τίποτα. Ακόμη κι όταν λέει πως «είμαι ικανοποιημένος που καταδικάστηκαν οι αστυνομικοί», τα μάτια του είναι κενά. Η ιδέα πως θα βγει απ’ το σπίτι του στην Κύπρο τον τρομοκρατεί - οι φίλοι του παλεύουν μέρες για να τον πείσουν να βγει έξω για έναν καφέ. Κάθε εβδομάδα αδειάζει ένα κουτί ψυχοφάρμακα. Οποτε τα κόβει, ξαναβλέπει αυτούς που τον χτυπούσαν να είναι πάλι ζωντανοί μπροστά του. Τις νύχτες δεν κοιμάται. Με το που τον παίρνει ο ύπνος, βλέπει πάλι τους ίδιους άνδρες να τον κυνηγούν. Ο πατέρας του συνήθως μπαίνει στο δωμάτιο την ώρα που ο γιος του ουρλιάζει «Σώστε με! Βοήθεια!». Ολη μέρα, απλώς κάθεται στον καναπέ με τα μάτια να κοιτούν στον απέναντι τοίχο. Στους δικούς του λέει πως δεν αισθάνεται τίποτα, εκτός από βαθιές τύψεις που τους ανάγκασε να τον βλέπουν σ’ αυτή την κατάσταση. Ο,τι θα αισθανόταν κι ο Παναγιώτης, αν οι σιδηρολοστοί είχαν κάνει μικρότερη ζημιά, και είχε συναίσθηση της κατάστασής του.

Στις 30 Ιουλίου του 2007, ο Παναγιώτης Τομαράς φορούσε τη στολή του και στεκόταν στο πάρκινγκ του γηπέδου μπέιζμπολ στο Ελληνικό. Πίσω του έπαιζε ακόμη η μουσική της συναυλίας, κι εκείνος φύλαγε τα παρκαρισμένα αυτοκίνητα.

Μέχρι να τον κυκλώσουν τα παιδιά με τους σιδηρολοστούς δεν πρέπει να είχε ποτέ φανταστεί πως υπάρχει περίπτωση κάποιος να θέλει το κακό του. Δεν άγγιξε καν το περίστροφό του. Στην Εντατική του Ασκληπιείου, οι γιατροί τον κοιτούσαν κατάπληκτοι. «Πώς γίνεται», έλεγαν, «ένας άνθρωπος με τέτοια τραύματα να ζει;».

Απ’ όλα αυτά, ο Παναγιώτης δεν θυμάται τίποτα, ούτε καν πως ήταν αστυνομικός. Οταν μετά από μήνες κατάφερε ξανά να βαδίσει οι γονείς του σχεδόν δεν το πίστευαν που τον ξανάβλεπαν όρθιο. Κι έτσι τώρα, το μόνο που κάνει ευλαβικά κάθε πρωί, είναι να πηγαίνει στο περίπτερο πενήντα μέτρα απ’ το σπίτι του και ν’ αγοράζει στον πατέρα του εφημερίδα. Του φθάνει που ο πατέρας του χαίρεται όταν του τη φέρνει, και δεν τον πειράζει που ο ίδιος δεν μπορεί να τη διαβάσει. Γιατί όπως είπαν απ’ την αρχή στους δικούς του οι γιατροί, τα χτυπήματα έκαναν το μυαλό του Παναγιώτη να λειτουργεί σα μυαλό πεντάχρονου αγοριού.

Ο αστυνομικός κι ο φοιτητής, παράλληλες ζωές σε αντικριστές όχθες. Μερικές μέρες πριν, ο ειδικός φρουρός που σκότωσε τον Αλέξη Γρηγορόπουλο έγραψε από λάθος στην αίτηση αποφυλάκισής του πως «ο Τομαράς Παναγιώτης μόλις προχθές “έσβησε”». Αν δεν το είχε κάνει, δεν θα ξανακούγαμε για τον Παναγιώτη. Ο πατέρας του, όταν τον πλησίασαν οι δημοσιογράφοι, είπε δύο φράσεις πριν τους γυρίσει την πλάτη: «Τώρα θέλετε να σας μιλήσω; Γι’ αυτό που έπαθε το παιδί μου τόσον καιρό αδιαφορήσατε». Ο πατέρας του Αυγουστίνου είπε στις κάμερες περίπου το ίδιο πράγμα, μόνο πιο απλά: «Τι να σας πω; Του δικού μου του παιδιού του σκότωσαν την ψυχή».

«Δεν πέθανες;»

Πέρα απ’ τα πέντε ευρώ ανά ημέρα φυλάκισης που θα πληρώσουν οι άνθρωποι που τσάκισαν τη ζωή του φοιτητή, πέρα απ’ το «μπάτσοι – γουρούνια – δολοφόνοι» των 30 τραμπούκων που τραυμάτισαν με σιδηρολοστούς το μυαλό του αστυνομικού, υπάρχει η πραγματικότητα που ζουν τώρα ο Αυγουστίνος και ο Παναγιώτης. Κι αν ο δεύτερος δεν μπορεί να μιλήσει γι’ αυτήν, ο Αυγουστίνος τη ζει κάθε μέρα, ξανά και ξανά: «Ενας από αυτούς που με χτύπαγε να μου λέει “δεν πέθανες;”. Εγώ να είμαι διαλυμένος, σκοτωμένος εκεί, κι αυτός να μου λέει “δεν πέθαινες, να γλιτώναμε;”».

Από τη σημερινή "Καθημερινή".

O Ποετάστρος διετύπωσε στην τελευταία του ανάρτηση σκέψεις λίγο-πολύ ταυτόσημες με τους δικούς μου προβληματισμούς για τα τελευταία γεγονότα. Δεν θα μπορούσα να τους εκφράσω καλύτερα.

Αντιγράφω, λοιπόν:

"(...) Θάνατος είναι ότι ο καθένας από μας σχηματίζει ένα αυτόνομο, περίκλειστο ολοκηρωτικό είναι. Δέκα εκατομμύρια ψυχές υψώνουν από ένα μπαϊράκι ατομικού ολοκληρωτισμού. (Ο ηθικός σου θάνατος η ζωή μου).
(...)
Πέρα από τη συζήτηση σχετικά με την υπερβολική ή όχι βία της αστυνομίας, την αδρεναλίνη των μαθητών που ανάβει ευκολότερα απ' το πετρέλαιο των μολότωφ, δίνοντας ώθηση στην πέτρα· πέρα απ' το γόρδιο δεσμό του δίκαιου ή του άδικου της κάθε πλευράς, με πιάνει πανικός στη σκέψη ότι επικροτώντας τη βία (είτε ως απότοκο ενός καταπιεσμένου δίκιου, είτε ως αυτοδικία) γαλουχουμε τους αυριανούς πολίτες, τους αυριανούς στυλοβάτες της κοινωνίας ταϊζοντάς τους το ξυνισμένο γάλα της βίαιης διεκδίκησης για την άμεση ικανοποίηση των απύθμενων απαιτήσεων του «Εγώ». Διαμορφώνουμε δυστυχισμένους ανθρώπους, ανίκανους να προσφέρουν ή ακόμα και να ζητήσουν, έτοιμους να ξεσηκωθούν και να αρπάξουν, στην παραμικρή αντίσταση που θα συναντήσουν.
Όμως τα σημαντικότερα πράγματα σε τούτο το βίο, όλα εκείνα που δίνουν χαρά και ευτυχία στη ζωή, ο έρωτας, η αγάπη, η σχέση με τους ανθρώπους, τον κόσμο και τα πράγματα δεν είναι ποτέ προϊόν βίαιης διεκδίκησης. Τα σημαντικότερα πράγματα στη ζωή είναι πάντοτε προϊόν σχέσης, προσφοράς, ενίοτε θυσιαστικής διάθεσης, υποχώρησης έναντι της ευεργετικής παρουσίας του άλλου.
Οι άνθρωποι που δεν μαθαίνουν να υποχωρούν, να δημιουργούν πισοπατώντας λίγο χώρο για τον άλλο, καταλήγουν ανίκανοι να αγαπήσουν και να σχετιστούν. Καταλήγουν δυστυχείς και μόνοι. Η ζωή ή είναι μια διαρκής δεξίωση κάποιου άλλου ή ένα κενό που αδυνατούν να παραγεμίσουν όλα τα υλικά αγαθά του κόσμου.
Θάνατος είναι να μεγαλώνεις συνειδητά ανθρώπους ανίκανους να αγαπήσουν και να δωθούν. Ανθρώπους κουρδισμένους μόνο να αρπάζουν ό,τι η ζωή τους «οφείλει»".

Όλη η ανάρτηση, εδώ.

Στα Φωτογραφικά τετράδια έχω ανεβάσει κάποιες φωτογραφίες από το Βερολίνο- καμμία σχέση με τις εκεί κινητοποιήσεις, είχαμε ήδη γυρίσει όταν άρχισαν. Επιστρέψαμε Κυριακή επτά του μήνα, το βράδυ, σε μια Αθήνα που έβραζε.

Το κατά Κούγιαν

«Δυστυχώς ο Θεός επέφερε αυτό το αποτέλεσμα, δεδομένου ότι η σφαίρα εξοστρακίστηκε».

Τάδε έφη Κούγιας.


Αυτό δεν είναι ηλιθιότητα. Είναι κτηνωδέστατος κυνισμός.

Τα σχόλια δικά σας, ούτε να θυμώσω δεν μπορώ.

-Ένα παλληκαράκι, νεκρό από σφαίρα Αστυνομικού. "Ένας νεκρός στην αγκαλιά, αδύνατον να τον αναστήσεις, ή να τον φορτωθείς", καθώς έλεγε ο Διονύσης τριάντα-τόσα χρόνια πριν.

Κι ο τραγικός θάνατος είναι η θρυαλλίδα για το ξέσπασμα που ζούμε, ξέσπασμα που σαν από θαύμα δεν έχει οδηγήσει σε περισσότερους νεκρούς.

-Ξέσπασμα, με πρωταγωνιστές παιδάκια, άλλες τραγικές φιγούρες κι αυτά: Μεγαλωμένα με στέρηση ουσιαστικής παρουσίας τα πιο πολλά, αλλά με πληθώρα υλικών αγαθών, μαθημένα σε μια κουλτούρα "αγώνων" στους οποίους όλα επιτρέπονται, anything goes. Τρομαγμένα, ανασφαλή, με συχνά δικαιολογημένη οργή, υγιές δυναμικό, αλλά και καλομαθημένα, ευνουχισμένα, δίχως όρια, με μόνο πρότυπο αυτό του "αντιεξουσιαστή" που τα βάζει με την Αρχή- συχνά, την όποια Αρχή.
Κι οι ντεμέκ αριστεροί πολιτικάντηδές μας, ανίκανοι -κι ολότελα απρόθυμοι- να δείξουν κάποιον άλλο δρόμο σ' αυτά τα παιδιά, μια και υπολογίζουν μόνο στην ψήφο τους- σαν πραματευτήδες, μόνο κολακεύουν τον υποψήφιο "πελάτη", λέγοντας πως ό,τι κι αν κάνει είναι καλώς καμωμένο, ίσα για να ψωνίσει το εμπόρευμά τους. Μοιάζουν να είναι οι μόνο ιπου ενδιαφέρονται για τα παιδιά, αλλά στην πραγματικότητα τα εκμεταλλεύονται κυνικότατα.

-Αφελώς αναρωτιέμαι: Πόσο διαφέρει το μηδενιστικό ξέσπασμα της τυφλής βίας, από τον ένστολο που τραβά πιστόλι για να υπερασπιστεί τον... ανδρισμό του, ή την τιμή της μανούλας του; Κι αν υπάρχει διαφορά στα κίνητρα, όταν το μέσο είναι το ίδιο -η βία- γιατί να περιμένουμε ένα διαφορετικό αποτέλεσμα;

-Απλουστευτικό, καταπραϋντικό βαθύτερων φόβων μας και λαϊκίστικο άλλοθι για πάσα χρήση: να δαιμονοποιείται αυτός που διαπράττει το Κακό, ένστολος ή όχι.

Μα όσο πιο βαθύ το εσώτερο κενό, τόσο πιο εύθραυστος και τραγικός είσαι, τόσο πιο εύκολα κλονίζεσαι. Ακόμη κι από έναν ψευτοτσαμπουκά πιτσιρικάδων.
Κι όσο πιο ταλαίπωρος είσαι, τόσο πιο εύκολα τραβάς όπλο.

Μακάριοι όσοι βλέπουν τον κόσμο σε ασπρόμαυρο. Μακάριοι όσοι μπορούν να αποκλείουν ενδεχόμενα. Εγώ δεν μπορώ. Ξέρω καλά, και κάθε μέρα διαπιστώνω, πως θα μπορούσα -όχι πολύ δύσκολα- να βρεθώ κι από τις δυο πλευρές του περιστρόφου.

Μα συνεχίζουμε να βλέπουμε τον κόσμο μέσα από ασπρόμαυρα γυαλιά, έρμαιοι των δογματισμών μας, των ψυχολογικών μας άλλοθι, των ιδεοληψιών μας. Κι είναι μ' αυτόν τον τρόπο, που προετοιμάζουμε τους επόμενους θανάτους.

Όμως όλοι οι νεκροί διαλύονται και σαπίζουν στο χώμα το ίδιο. Οι νεκροί δεν έχουνε χρώμα, στολή ή ιδιότητα άλλη, πέραν μιας: Αυτής του νεκρού.

UPDATE:

Λέω παραπάνω διάφορα ψύχραιμα κατά της βίας, κλπ. Και δεν είμαι ο μόνος: Η φίλη Stassa έγραψε νωρίτερα σήμερα ένα από τα καλύτερα κείμενα που διάβασα αυτές τις μέρες- αντιγράφω:

" Δεν έχω τίτλους...

Το ξαναλέω μ' άλλα λόγια, αυτό που είπα και σ' αυτό το σχόλιο- αυτό που σκέφτομαι αυτές τις μέρες. Γιατί έγινε της πουτάνας μετά που σκοτώσανε τον πιτσιρικά; Ήταν αφορμή, λέει, αυτό, για να ξεσπάσει η κρυμμένη οργή που σιγόκαιγε τόσον καιρό.

Πόσον καιρό; Ένα χρόνο; Πέρσι το καλοκαίρι κάηκε όλη η Ελλάδα, και πεθάναν τόσοι άνθρωποι. Γιατί δεν ξεχείλισε τότε η οργή; Και γιατί δεν έγινε της πουτάνας όταν την πέφτανε οι χρυσαυγίσκοι στους Πακιστανούς, ή οι μπάτσοι στους Κούρδους και τους Αφγανούς στην Πάτρα; Τη χώρα την κυβερνάνε σόγια, ένας Καραμανλής κι ένας Παπανδρέου, και πού είναι οι δημοκρατικοί πολίτες να τα κάνουνε λαμπόγυαλο, η γενιά του 114 και του Πολυτεχνείου που βγάζανε σπυριά στην ιδέα της ολιγαρχίας; Με τί ιδανικά μεγαλώσανε τα παιδιά τους- τί τα μάθανε, να γκρινιάζουνε τη μια χρονιά γιατί παίρνουνε μόνο 600 ευρώ και την επόμενη γιατί παίρνουνε μόνο 700; Αυτό είναι το όραμα της νεολαίας, ένας καλός μισθός; Τα σπάμε γιατί μετράμε τα πάντα με τα φράγκα, και κάποιος πρέπει να πληρώσει που δεν έχουμε αρκετά;

Το 85, δολοφονήθηκε ο Καλτεζάς και για βδομάδες μετά επικρατούσε το χάος, καήκαν πάλι τα πάντα, όπως σήμερα. Από τότε, γίνανε μπάχαλα πολλά κι οι μπάτσοι σκοτώσαν άλλους τόσους- και προχτές ξαναγίναν τα ίδια, άλλος ένας δεκαπεντάχρονος νεκρός, με τον ίδιο τρόπο, από το ίδιο χέρι. Τα μπάχαλα δεν αλλάξανε τίποτα, δεν καταφέραν να σώσουν κανέναν αθώο από κανέναν άδικο θάνατο.

Η βία φέρνει μόνο τη βία- σπέρνουμε φόνους και θερίζουμε μπάχαλα, σπέρνουμε μπάχαλα και θερίζουμε φόνους. Τα σπάμε, τα καίμε κι η οργή μας εκτονώνεται. Και δεν καταλήγει ποτέ πουθενά παρά μόνο σε περισσότερο αίμα και περισσότερη βία.

Η βία είναι η εύκολη λύση. Μόνο που δεν είναι λύση. Είναι το πρόβλημα. Είναι η αρρώστια που μας τρώει. Κι εμείς την αγκαλιάζουμε με πάθος. "

Και μετά.... λοιπόν, αντιγράφω από Stassa και πάλι:

"Στο γραπτό υπόμνημα του ενός κατηγορούμενου αναφέρονται τα ακόλουθα: «Δεχτήκαμε επίθεση από αναρχικούς και πυροβολήσαμε τρεις φορές. Όπως έχουμε πληροφορηθεί οι νέοι αυτοί κατοικούν σε περιοχές των βορείων προαστίων αλλά συχνάζουνη στα Εξάρχεια και στα γήπεδα, όπου προκαλούν επεισόδια, τα οποία δεν έχουν καμία σχέση με την ηλικία τους. Μάλιστα, ο θανών είχε αποβληθεί από τη Σχολή Μωραΐτη και άλλαζε συχνά σχολεία εξαιτίας αυτής της απρεπούς συμπεριφοράς του».

Η Σχολή Μωραϊτη διαψεύδει:

"Ο Αλέξανδρος Γρηγορόπουλος φοίτησε στη Σχολή Μωραΐτη από την Α΄ τάξη του Δημοτικού ως τη Γ’ Γυμνασίου. Μετά την κανονική αποφοίτησή του από το Γυμνάσιο, η μητέρα του, με την οποία το Σχολείο είχε πάντα άριστη συνεργασία, αποφάσισε, όπως συμβαίνει και σε άλλες περιπτώσεις, να τον εγγράψει σε άλλο Λύκειο χωρίς καμία επέμβαση της Σχολής. Σε όλο το διάστημα της φοίτησής του ο Αλέξανδρος είχε λαμπρές σχέσεις με τους συμμαθητές και τις συμμαθήτριές του, ήταν ιδιαίτερα αγαπητός στο διδακτικό προσωπικό, είχε πολύ καλή συμπεριφορά και η διαγωγή χαρακτηριζόταν (και ήταν) πάντα κοσμιότατη."

Έχει κι άλλο:"Όλα είναι, δυστυχώς, μια παρεξήγηση" είπε ο αξιότιμος κ. Κούγιας.

Δηλαδή, ο Αλέξανδρος Γρηγορόπουλος μπήκε στο χώμα από παρεξήγηση; Μήπως να του το εξηγήσουμε, μπας και αναστηθεί, και μας βγάλει όλους από τη δύσκολη θέση;

Δε γαμιέστε, ρε, ν' ασπρίσετε;

Μετά από τόση απροκάλυπτη χυδαιότητα, άντε να πείσεις τους πιτσιρικάδες πως δεν κυριαρχούν μόνο οι Κούγιες και οι Κορκονέοι σ' αυτόν τον τόπο. Άντε εσύ να τους πείσεις να μην τα κάνουν όλα λαμπόγυαλο από τώρα και για έξι μήνες σερί.

George Harrison R.I.P.

25 Φεβρουαρίου 1943 – 29 Νοεμβρίου 2001











Ωραίο ντουέτο στο "If not for you" του κ. Robert Zimmerman



Καλή αντάμωση....